Een marktdeelnemer is de brede juridische term die de verordening gebruikt voor elk bedrijf dat banden op de markt brengt, invoert, verhandelt of verspreidt. Het is een verzamelbegrip: fabrikant, importeur, gemachtigde en distributeur vallen er allemaal onder, elk met een eigen rol en eigen verantwoordelijkheden binnen die rol.
Het begrip is niet hetzelfde als 'aanbieder', een term die vaker in de praktijk van het digitaal productpaspoort wordt gebruikt voor wie de gegevens daadwerkelijk aanlevert. Marktdeelnemer is de bredere, formele status uit de verordening zelf; aanbieder beschrijft wie in de praktijk de informatie samenstelt. Een bedrijf kan marktdeelnemer zijn zonder zelf aanbieder te zijn, bijvoorbeeld wanneer een importeur de gegevens laat aanleveren door de fabrikant.
Welke rollen vallen onder marktdeelnemer
De verordening onderscheidt binnen het begrip marktdeelnemer een aantal specifieke posities. De fabrikant is wie de band ontwerpt of laat produceren onder eigen naam. De importeur brengt banden van buiten de EU voor het eerst op de Europese markt. De distributeur verhandelt banden verder in de keten, zonder ze zelf te hebben geproduceerd of ingevoerd. De gemachtigde is een partij binnen de EU die namens een fabrikant buiten de EU optreedt. Elk van deze posities brengt een andere verantwoordelijkheid met zich mee voor wat er in het paspoort moet staan en wie daarvoor instaat.
Voor een bedrijf dat banden inkoopt en doorverkoopt, telt vooral of het optreedt als distributeur of als importeur. Dat onderscheid bepaalt of het bedrijf zelf gegevens moet aanleveren, of kan steunen op het paspoort dat een eerdere schakel in de keten al heeft samengesteld.
Waarom het onderscheid ertoe doet voor uw bedrijf
De verordening legt de zwaarste verplichtingen bij de partij die het product voor het eerst op de Europese markt brengt. Wie enkel banden doorverkoopt die al voorzien zijn van een geldig paspoort, heeft doorgaans een lichtere rol dan wie banden zelf importeert of onder eigen merk laat maken. Toezichthouders kijken bij controles naar wie welke rol feitelijk vervult, niet alleen naar wat er op de factuur of in de webshop staat.
Dat maakt het voor wagenparkbeheerders, installatiebedrijven en groothandels van belang om helder te hebben welke rol bij hun eigen inkoop- en verkoopproces hoort. Een bedrijf dat banden rechtstreeks bij een fabrikant buiten de EU bestelt en zelf invoert, vervult mogelijk de rol van importeur, ook als dat niet de dagelijkse gang van zaken lijkt.
Meerdere rollen tegelijk
Het is mogelijk dat één bedrijf voor het ene assortiment distributeur is en voor het andere importeur, bijvoorbeeld wanneer een deel van de banden rechtstreeks uit een land buiten de EU wordt betrokken en een ander deel via een Europese groothandel. De verordening beoordeelt dat per productstroom, niet per bedrijf als geheel.
Hoe u nagaat welke rol bij uw bedrijf hoort
De eigen rol vaststellen begint met een overzicht van waar de banden vandaan komen en wie ze als eerste in de EU op de markt brengt. Dat overzicht hoeft niet ingewikkeld te zijn, maar vraagt wel een nuchtere blik op de eigen inkooprelaties. Voor wie dat overzicht nog niet scherp heeft, biedt in een paar vragen zien welke rol bij uw situatie past een eerste aanknopingspunt.
De volledige tekst van de verordening en de precieze omschrijving van elke rol staan, samen met de vindplaats op EUR-Lex, per onderwerp uitgewerkt in de kennisbank met alle onderwerpen per situatie. Wie wil weten hoe tyrepas.eu de gegevens van fabrikant of importeur verwerkt tot een paspoort, vindt dat terug op de pagina waar de informatie in het paspoort vandaan komt.
Omdat de indeling in rollen invloed heeft op wie verantwoordelijk is voor de inhoud van het paspoort, is het voor de eigen situatie verstandig om bij twijfel een jurist te raadplegen of de vraag voor te leggen aan de bevoegde toezichthouder. Dit artikel beschrijft de indeling zoals de verordening die hanteert, maar doet geen uitspraak over de rol van een specifiek bedrijf.
Wilt u snel zien welke vragen bij uw eigen inkoop- en verkoopproces horen? De gratis quick-scan geeft een eerste indicatie, en de antwoorden op vragen die andere bedrijven al hebben gesteld laten zien welke twijfels het vaakst spelen bij bedrijven die banden inkopen of doorverkopen.