Het EU-bandenlabel en het digitaal productpaspoort zijn twee verschillende verplichtingen die naast elkaar blijven bestaan. Het bandenlabel bestaat al langer en geeft met een sticker of QR-code informatie over brandstofefficiëntie, grip op nat wegdek en geluidsniveau, bedoeld om een koper op het verkooppunt snel te laten vergelijken. Het digitaal productpaspoort is nieuw, komt voort uit de Europese ecodesignverordening (ESPR) en gaat over een breder pakket aan gegevens gedurende de hele levensduur van de band: van materialen en herkomst tot reparatie- en recyclinginformatie.
De twee overlappen dus in vorm — allebei werken met een QR-code — maar niet in doel of inhoud. Het bandenlabel is een vergelijkingsinstrument voor de consument op het moment van aankoop. Het productpaspoort is een informatiedossier dat gedurende de hele keten en levensduur van de band raadpleegbaar moet blijven, ook voor toezichthouders, herstellers en recyclers. Voor bedrijven betekent dit dat het labelen van een band niet automatisch inhoudt dat ook aan het paspoort is voldaan, en andersom.
Het bandenlabel: wat het al langer regelt
Het Europese bandenlabel is onderdeel van bestaande productregelgeving en richt zich op een beperkt aantal meetbare eigenschappen. Leveranciers en distributeurs zijn al langer verplicht deze informatie zichtbaar te maken bij verkoop, ook online. De gegevens zijn grotendeels statisch: ze veranderen niet gedurende de levensduur van de band en worden bepaald op basis van gestandaardiseerde testmethodes. Voor bedrijven die banden verkopen is dit een ingesleten verplichting, met een eigen systematiek van klassen en symbolen.
Het digitaal productpaspoort: een andere reikwijdte
Het productpaspoort onder de ESPR is breder opgezet. Het gaat niet alleen om prestatie-indicatoren, maar ook om samenstelling, herkomst van grondstoffen, reparatiemogelijkheden en het einde van de levensduur. Waar het bandenlabel een momentopname is voor de verkoopsituatie, is het paspoort bedoeld om gedurende de gehele levensduur van de band raadpleegbaar te blijven — vandaar ook de eis dat de data tien jaar toegankelijk moet zijn. De precieze inhoud van het paspoort wordt vastgelegd in een gedelegeerde handeling die naar verwachting in 2027 verschijnt; de verordening zelf verwijst voor dit soort details naar die uitwerking. Zolang die niet is gepubliceerd, staat niet vast wanneer de verplichting voor banden concreet ingaat.
Waar de twee elkaar raken
Omdat beide systemen met een QR-code werken, ligt het voor de hand dat bedrijven zich afvragen of er straks één code komt voor zowel het label als het paspoort. De verordening laat die mogelijkheid open, maar schrijft dit niet dwingend voor. In de praktijk betekent dit dat een band mogelijk twee aparte datadragers krijgt, of één code die naar twee verschillende informatiebronnen doorverwijst. Voor de administratie is het raadzaam nu al een onderscheid te maken tussen labelgegevens en paspoortgegevens, zodat een latere koppeling geen volledige herinrichting vergt. hoe wij herkomst en actualiteit van gegevens vastleggen geeft een beeld van hoe zo'n koppeling in de praktijk werkt.
Wat dit betekent voor bestaande labelverplichtingen
De komst van het productpaspoort verandert niets aan de bestaande labelplicht: die blijft gewoon van kracht, ook nadat het paspoort verplicht wordt. Bedrijven die nu al labelgegevens correct aanleveren, beschikken vaak over een deel van de brongegevens die ook voor het paspoort relevant zijn, zoals productidentificatie en technische specificaties. Dat scheelt bij de latere aanlevering, maar is geen garantie dat alle vereiste paspoortvelden al gedekt zijn — de reikwijdte van het paspoort ligt namelijk breder dan die van het label.
Hoe u zich hierop kunt voorbereiden
Omdat de gedelegeerde handeling voor banden nog niet is gepubliceerd, is het nog niet mogelijk om een volledige gegevensset voor het paspoort samen te stellen. Wel is het zinvol om nu al in kaart te brengen welke gegevens u al heeft via de labelverplichting, welke partij in uw keten als aanbieder optreedt, en hoe uw huidige systemen met QR-codes en productdata omgaan. Met een paar vragen die uw situatie in kaart brengen krijgt u een indicatie van waar uw bedrijf op dit moment staat. Voor achtergrond over begrippen als aanbieder en marktdeelnemer, en hoe die zich verhouden tot uw rol in de bandenketen, biedt de kennisbank met onderwerpen per situatie verdere uitleg.
Het is verstandig om vragen over de precieze samenloop tussen labelverplichtingen en het productpaspoort, en over wat dit voor uw specifieke bedrijfssituatie betekent, voor te leggen aan een jurist of de bevoegde toezichthouder. Wilt u eerst zelf een beeld krijgen van waar u staat, dan kunt u de gratis quick-scan doen of de onderwerpen in de meest gestelde vragen over het bandenpaspoort doorlezen.