Czy cyfrowe karty produktu dla opon różnią się w poszczególnych krajach UE?
Krótka odpowiedź: sama karta nie, otoczenie wokół niej tak. Rozporządzenie ESPR jest rozporządzeniem europejskim i z tego powodu obowiązuje bezpośrednio we wszystkich państwach członkowskich, bez konieczności tworzenia własnych wersji przez każdy kraj. Opona, która trafia na rynek w Holandii z cyfrową kartą produktu, spełnia zasadniczo te same wymogi co ta sama opona w Niemczech, Polsce lub Hiszpanii. To dokładnie zamierzony cel: jeden zestaw danych, wielokrotnie używalny na całym rynku wewnętrznym.
Różnice nie dotyczą samej karty, lecz tego, co jest wokół niej zorganizowane: które organy nadzoru kontrolują, w jakim języku musi być dostarczona dokumentacja dodatkowa oraz które przepisy krajowe pozostają obowiązujące obok karty. Dla przedsiębiorstwa sprzedającego lub kupującego opony w kilku krajach UE to rozróżnienie jest istotne, aby wiedzieć, gdzie trzeba lub nie trzeba dostosowywać się do wymogów krajowych.
Co rozporządzenie ujednolica w całej UE
Rozporządzenie opisuje, które dane musi zawierać karta produktu co najmniej i jak kod QR wskazuje na te dane. Ten rdzeń — specyfikacje techniczne, dane materiałowe, informacje o pochodzeniu i przetwarzaniu — powinien być taki sam w każdym państwie członkowskim, ponieważ rozporządzenie nie pozostawia miejsca na krajowe dostosowanie tego podstawowego modelu danych. To czyni kartę teoretycznie jednorazowym zadaniem: raz prawidłowo opracowana, można ją wykorzystywać na całej terenie Unii. Jeśli chcielibyście najpierw dla siebie określić, jaką rolę Wasze przedsiębiorstwo pełni w tym łańcuchu, to krótka ocena ze wskazaniem początkowym daje punkt wyjścia.
Gdzie nadzór i język się różnią
To, co różni się w zależności od kraju, to wykonanie. Każde państwo członkowskie wyznacza własne organy nadzoru, które kontrolują, czy produkty na rynku spełniają wymogi przepisów. W Holandii rolę tę zwykle pełni holenderski Urząd do spraw Bezpieczeństwa Żywności i Towarów lub porównywalna instytucja nadzoru rynku; inne kraje mają inne instytucje, z własnymi procedurami i własnymi priorytetami. Organy nadzoru analizują to, co stanowi rozporządzenie, ale sposób kontroli i wyznaczane przy tym priorytety nie są wszędzie identyczne.
Język jest również kwestią, która może się różnić w poszczególnych krajach. Informacje towarzyszące, które nie zostały określone w samym rozporządzeniu jako obowiązkowe pole danych, muszą w niektórych przypadkach być dostępne w języku kraju, w którym sprzedawany jest produkt. Dotyczy to nie podstawowych danych karty, lecz sposobu komunikacji z dealerem, warsztatem lub użytkownikiem końcowym w innym kraju.
Przepisy krajowe pozostające obok karty produktu
Opony podlegają w kilku krajach UE od dawna przepisom krajowym, które są niezależne od cyfrowej karty produktu i pozostają w mocy. Chodzi na przykład o opłatę za zutylizowanie zużytych opon, która w Holandii funkcjonuje za pośrednictwem wyznaczonej organizacji. Inne państwa członkowskie mają porównywalne systemy, ale z własnymi stawkami, własnymi wykonawcami i własnymi obowiązkami rejestracyjnymi. Karta produktu nie zastępuje tych przepisów i jest od nich niezależna; jest dodatkowym obowiązkiem, a nie zamiennikiem istniejących krajowych porozumień dotyczących recyklingu lub odpowiedzialności producenta.
To samo dotyczy obowiązków rejestracyjnych u krajowych organów nadzoru rynku lub rejestrów producentów. Przedsiębiorstwo sprzedające opony na rynkach kilku krajów może mieć do czynienia z różnymi obowiązkami rejestracyjnymi w zależności od kraju, oprócz jednego obowiązku UE polegającego na prowadzeniu karty produktu. Jeśli potrzebujecie przeglądu tych wymogów dla każdego kraju, to baza wiedzy z tematami dostosowanymi do konkretnych sytuacji jest punktem wyjścia do ustalenia, które przepisy krajowe stosują się obok karty.
Co to oznacza, jeśli działacie w kilku krajach
W przypadku firm działających wyłącznie w Holandii przez to rozróżnienie zmienia się niewiele: paszport jest tutaj kompilowany i hostowany, a przepisy krajowe, takie jak wkład do usunięcia, działają tak, jak już je Pan/Pani zna. W przypadku firm importujących opony z innych krajów UE lub eksportujących je do nich, rozróżnienie między rdzeniem paszportu obowiązującym w całej UE a warstwą specyficzną dla danego kraju wokół niego jest czymś, na co trzeba zwrócić szczególną uwagę, właśnie dlatego że te dwie warstwy mogą się przeplatać w praktyce zamówienia lub dostawy.
Jak dokładnie te dane są gromadzone i skąd pochodzi źródło każdego pola danych, można prześledzić na stronie pokazującej, skąd pochodzą informacje. Ułatwia to ocenę podczas dostawy do innego kraju UE, czy paszport jest wysyłany samodzielnie, czy też dochodzi do niego również etap specyficzny dla danego kraju.
Co jeszcze nie jest ustalone
Przepis delegowany, który precyzuje dokładne wymogi dotyczące cyfrowego paszportu produktu dla opon, jeszcze nie istnieje; zgodnie z planem działań Komisji Europejskiej oczekiwany jest około 2027 r., z przewidywanym stosowaniem około 2029 r. Jak organy nadzoru w poszczególnych państwach członkowskich będą dokładnie kontrolować te wymogi, a jakie przepisy krajowe będą dalej obowiązywać lub zmienią się, w tej chwili nie można powiedzieć z całą pewnością. Aby uzyskać aktualny stan i odpowiedzi na pytania dotyczące Pana/Pani konkretnej sytuacji, oficjalny tekst na EUR-Lex lub właściwy organ nadzoru jest wskazanym źródłem; w przypadku porad prawnych dostosowanych do konkretnych potrzeb prawnik jest osobą do kontaktu.
Jeśli chcesz najpierw uzyskać ogólny obraz tego, co będzie dotyczyć Twojej firmy, przeprowadź bezpłatną szybką ocenę lub przejrzyj tematy na stronie Często zadawanych pytań dotyczących paszportu opon. To zajmie Ci kilka minut i od razu da Ci wskazanie, w jakiej sytuacji się znajdujesz.