Wie hoort dat er een digitaal productpaspoort voor banden aankomt, vraagt zich al snel af of dat voor élke band geldt, of alleen voor bepaalde typen. Het korte antwoord: de verordening waarop het paspoort is gebaseerd, wijst banden aan als productgroep, maar welke bandtypes precies binnen die groep vallen — personenautobanden, bestelwagenbanden, vrachtwagenbanden, motorbanden, landbouwbanden of fietsbanden — wordt vastgelegd in een gedelegeerde handeling die nog niet is gepubliceerd.
Dat betekent dat er op dit moment wel duidelijkheid is over het principe (banden staan op de lijst van productgroepen die onder de Ecodesignverordening voor duurzame producten, kortweg ESPR, kunnen vallen), maar nog niet over de exacte afbakening. Die afbakening is precies waar de gedelegeerde handeling voor dient: zij bepaalt welke productcategorieën, welke maten of welk gebruik binnen de reikwijdte vallen en welke niet.
Wat het werkplan wel al zegt
De Europese Commissie werkt met een werkplan voor de periode 2025-2030 waarin productgroepen staan die zij als eerste wil uitwerken. Banden staan daarop. Dat is een aanwijzing dat er regelgeving voor banden komt, maar een werkplan is geen wet: het is een planning van wat de Commissie voornemens is uit te werken, in welke volgorde en op welke termijn. Pas de gedelegeerde handeling zelf krijgt juridische kracht, en die wordt voor banden rond 2027 verwacht.
Zolang die handeling er niet is, kan niemand met zekerheid zeggen of bijvoorbeeld een landbouwband of een motorband onder dezelfde regels valt als een personenautoband, of dat de Commissie voor die categorieën een aparte lijn kiest, een later moment, of helemaal geen paspoortplicht. Beweringen die nu al stellig invullen welke bandtypes wel of niet meedoen, lopen op de zaken vooruit.
Waarom de afbakening pas laat vastligt
Dit is geen toeval of vertraging, maar hoort bij hoe de ESPR is opgezet. De verordening zelf is een raamwerk: zij beschrijft het proces en de bevoegdheden, maar vult per productgroep pas concreet in via een gedelegeerde handeling. Voor sommige productgroepen ligt die uitwerking al klaar, voor banden nog niet. Dat verklaart ook waarom u op dit moment overal formuleringen tegenkomt als "verwacht" en "nog niet vastgesteld" — dat is niet onzorgvuldig taalgebruik, maar de stand van zaken.
Wie het proces zelf wil volgen, doet er goed aan het onderscheid tussen de raamverordening en de gedelegeerde handeling scherp te houden. Wie dat verschil eenmaal doorheeft, leest ook toekomstige aankondigingen een stuk makkelijker. de opbouw van de verordening stap voor stap laat zien hoe die twee lagen zich tot elkaar verhouden.
Wat dit voor uw bedrijf betekent
Als uw bedrijf banden importeert, verhandelt of aan wagenparken levert, is het zinvol om nu al in kaart te brengen met welke bandtypes u werkt en via welke schakel in de keten. Niet omdat de verplichting al vaststaat, maar omdat die inventarisatie u helpt om straks snel te kunnen beoordelen of, en op welk moment, de paspoortplicht uw assortiment raakt. Bedrijven die pas beginnen te zoeken zodra de gedelegeerde handeling is gepubliceerd, verliezen kostbare tijd bij het inrichten van gegevensstromen en het afstemmen met leveranciers.
Een goed startpunt is een korte inventarisatie van uw eigen situatie: welke bandtypes voert u, wie levert de brongegevens aan, en welke rol heeft uw bedrijf in de keten. Met een paar vragen zicht krijgen op uw situatie geeft daar een eerste richting voor, zonder dat dit al een juridisch oordeel is over uw specifieke geval.
Vaststaand versus voorlopig
Het is verstandig om voor uzelf twee kolommen te onderscheiden. In de ene kolom staat wat vaststaat: de ESPR bestaat, banden zijn aangewezen als productgroep waarvoor uitwerking komt, en het digitaal productpaspoort wordt als instrument voor die uitwerking genoemd. In de andere kolom staat wat nog moet volgen: de exacte reikwijdte per bandtype, de ingangsdatum, en de precieze verplichtingen per marktdeelnemer. Die tweede kolom vult zich pas met de publicatie van de gedelegeerde handeling.
De officiële tekst van de verordening en het werkplan zijn en blijven de plek waar u dit kunt nalezen. Op waar onze informatie vandaan komt leest u hoe wij die bronnen bijhouden en waar wij naar verwijzen zodra er nieuwe teksten verschijnen.
Wilt u nu al voor uzelf op een rij zetten of uw bandtypes en uw rol in de keten straks relevant worden, en waar u dan op moet letten? Doe de gratis quick-scan of blader door de onderwerpen in de meest gestelde vragen over het bandenpaspoort. Voor een oordeel over uw eigen situatie blijft een jurist of de bevoegde toezichthouder het aangewezen aanspreekpunt.