Welke verplichtingen heeft een distributeur of handelaar van banden?
Distributeurs en handelaars controleren, verkopen zelf niet aan de regels toe
Een distributeur of handelaar van banden krijgt onder de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) geen taak om zelf een productpaspoort samen te stellen — dat is werk van de fabrikant of de importeur. Wat er wel van een distributeur of handelaar wordt verwacht, is dat deze controleert of dat werk al gedaan is voordat de band wordt aangeboden of verkocht. Concreet gaat het om nagaan of de vereiste markering aanwezig is, of het digitaal productpaspoort bestaat en via de datadrager (doorgaans een QR-code) te raadplegen is, en of de begeleidende documentatie klopt. Ontbreekt dat, dan ligt de verantwoordelijkheid om dat recht te zetten in eerste instantie bij de fabrikant of importeur — de distributeur of handelaar signaleert en handelt navenant, bijvoorbeeld door de band niet verder in de handel te brengen totdat dat is opgelost.
Voor wie dit geldt, en voor wie niet
Deze verplichtingen richten zich op iedere partij in de handelsketen die banden aanbiedt zonder zelf fabrikant, importeur of gemachtigde te zijn: groothandels, wederverkopers en andere handelaars die banden doorverkopen aan volgende schakels of aan eindgebruikers. Ze gelden dus naast, en niet in plaats van, de verplichtingen van fabrikanten (die het paspoort feitelijk samenstellen) en importeurs (die bij invoer van buiten de EU een vergelijkbare controlerol hebben als de fabrikant zelf niet in de EU is gevestigd). Een partij die uitsluitend banden monteert of onderhoudt zonder ze zelf in de handel te brengen, valt niet automatisch onder deze rol van distributeur — de verordening kijkt naar wie het product op de markt aanbiedt, niet naar wie het monteert. Belangrijk is verder dat deze regels pas concreet invulling krijgen zodra er voor banden een productspecifieke gedelegeerde handeling is vastgesteld; tot die tijd bestaat de algemene verplichting uit de ESPR wel als kader, maar zonder de bandenspecifieke eisen waaraan getoetst kan worden.
Datum staat nog niet vast, alleen het traject wel
Er is nog geen vastgestelde datum waarop deze verplichtingen voor banden daadwerkelijk gaan gelden. Wat wel vaststaat: banden zijn opgenomen in het werkplan van de ESPR voor 2025-2030, met een gedelegeerde handeling die voor 2027 wordt verwacht. Pas na publicatie van die gedelegeerde handeling wordt duidelijk vanaf welke datum distributeurs en handelaars van banden daadwerkelijk moeten controleren op een digitaal productpaspoort, en welke gegevens daar dan in moeten staan. Tot die tijd gelden de algemene bepalingen van de ESPR als kader, maar zonder dat er al een concrete verplichting ontstaat om specifiek voor banden een paspoort te controleren. Zodra de gedelegeerde handeling is gepubliceerd, wordt de datum op deze pagina aangevuld.
Wat een distributeur of handelaar nu al kan voorbereiden
De volgorde waarin dit onderwerp meestal wordt opgepakt, begint bij de inkoopkant: nagaan bij welke leveranciers en fabrikanten al gewerkt wordt aan een digitaal productpaspoort voor de banden die worden ingekocht, en of die partijen al zicht hebben op de QR-datadrager die erbij hoort. Daarna is het zinvol om intern te kijken naar het eigen assortiment en de eigen administratie: welke gegevens worden nu al vastgelegd over herkomst, samenstelling en certificering van banden, en zijn die op een manier opgeslagen die straks makkelijk te koppelen is aan een paspoort. Een derde stap is afspraken maken met leveranciers over wie het paspoort aanlevert en host, en wie verantwoordelijk is als de QR-code niet werkt of de gegevens onjuist blijken — dat is precies het type afspraak dat een dienst als tyrepas.eu invult, door het paspoort samen te stellen uit de gegevens van de fabrikant of importeur en de datadrager te leveren. Tot slot is het praktisch om nu al te weten wie binnen de eigen organisatie verantwoordelijk wordt voor het controleren van paspoorten bij ontvangst van een lading banden, zodat die rol niet pas wordt ingevuld op het moment dat de verplichting ingaat.
Grondslag: artikelen 30 en 31 van de ESPR
Deze indeling van rollen en verantwoordelijkheden volgt uit artikel 30 en artikel 31 van Verordening (EU) 2024/1781 (ESPR), die de verplichtingen van distributeurs en handelaars vastleggen naast die van fabrikanten, gemachtigden en importeurs elders in hetzelfde hoofdstuk. Deze artikelen beschrijven de algemene rolverdeling die voor alle producten binnen de ESPR geldt; de productspecifieke invulling voor banden — welke gegevens precies in het paspoort moeten staan en vanaf wanneer — volgt pas uit de gedelegeerde handeling die voor banden nog moet worden vastgesteld en gepubliceerd.
Wie nu al wil voorsorteren, kan het beste beginnen met het in kaart brengen van de eigen leveranciersketen en met leveranciers bespreken wie het productpaspoort gaat verzorgen. Zodra de gedelegeerde handeling voor banden is gepubliceerd en er een datum bekend is, wordt deze pagina daarop aangevuld.
Waar dit op gebaseerd is
De verordening zelf staat op EUR-Lex. Wij verwijzen per bewering; u hoeft ons niet te geloven.
Wat u concreet moet doen
Wat er van u wordt verwacht
Een distributeur of handelaar is degene die banden verhandelt zonder ze zelf te fabriceren, te importeren of onder eigen merk op de markt te zetten. Denk aan een groothandel die banden inkoopt bij een importeur en doorverkoopt aan garages, of een bandenwinkel die rechtstreeks aan wagenparkbeheerders levert. De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) legt deze schakel in de keten een aantal eigen verplichtingen op, in de artikelen 30 en 31. Ze zijn lichter dan die van een fabrikant of importeur, maar niet vrijblijvend. Twijfelt u over welke rol uw bedrijf precies heeft, dan is dat eerst uit te zoeken via ben ik importeur of fabrikant volgens de ESPR? — de verplichtingen hieronder gelden namelijk alleen als die vraag met "distributeur" wordt beantwoord.
Controleren of het productpaspoort aanwezig is
Voordat een partij banden op de markt wordt aangeboden, hoort daar een controle bij: is er een digitaal productpaspoort, en is de QR-datadrager op de band of de verpakking aangebracht? Voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers betekent dit in de praktijk een vast controlemoment bij binnenkomst van goederen — vergelijkbaar met een kwaliteitscontrole. Het gaat om een zichtbaarheidscontrole, niet om het narekenen van de inhoud van het paspoort.
Controleren of verplichte informatie zichtbaar is
Naast het paspoort zelf hoort er bepaalde informatie op of bij het product te staan, zoals conformiteitsmarkeringen. Een distributeur hoeft deze niet zelf te genereren, maar wordt wel verwacht te signaleren wanneer die ontbreekt voordat de partij wordt doorverkocht.
Niet meewerken aan het aanbieden van non-conforme producten
Wanneer een distributeur weet — of op basis van beschikbare informatie zou moeten weten — dat een partij banden niet aan de eisen voldoet, wordt van hem verwacht dat hij die partij niet op de markt aanbiedt totdat dit is rechtgezet. Dit raakt met name bedrijven die zelf voorraad aanhouden en op eigen initiatief herverpakken of doorverdelen.
Corrigerende maatregelen bij constatering van non-conformiteit
Stelt een distributeur vast dat een product dat al is aangeboden niet conform is, dan wordt verwacht dat hij hierin actie onderneemt binnen zijn mogelijkheden — bijvoorbeeld door de fabrikant of importeur te informeren, of door de partij terug te trekken. Voor een middelgroot bedrijf betekent dit dat er een aanspreekpunt moet zijn dat weet wie de fabrikant of importeur in de keten is, en hoe die te bereiken is.
Informatie doorgeven en bewaren
Een distributeur wordt verwacht relevante informatie over het product — waaronder de identiteit van de partij die verantwoordelijk is voor het productpaspoort — te kunnen doorgeven aan toezichthouders en aan andere schakels in de keten, op verzoek. Dit vraagt om een basisadministratie: van wie is welke partij banden afgenomen, en aan wie is die weer geleverd.
Medewerking aan toezicht
Op verzoek van een toezichthoudende autoriteit wordt van een distributeur verwacht dat hij meewerkt aan het verstrekken van documentatie en informatie die nodig is om de conformiteit van een product aan te tonen. Dit is doorgaans een kwestie van dossiers kunnen aanleveren, niet van zelf inhoudelijk onderzoek doen.
Waar het misgaat in de praktijk
Een aantal situaties komt in de praktijk regelmatig terug.
Doorverkoop zonder check. Een groothandel neemt een partij banden over van een kleinere importeur en stuurt deze zonder verdere controle door naar garages. Er wordt niet stilgestaan bij de vraag of er een paspoort en QR-code aanwezig zijn, omdat "de leverancier dat wel zal hebben geregeld".
Eigen etikettering zonder besef van rolwijziging. Een handelaar plakt eigen stickers of labels op de verpakking, zonder te beseffen dat dit onder omstandigheden gevolgen kan hebben voor de rol die het bedrijf in de keten inneemt. Dit raakt de vraag die ook aan de orde komt bij verkopen onder eigen merk — welke verplichtingen krijg ik?.
Geen vastgelegd aanspreekpunt bij de fabrikant. Bij een melding van een toezichthouder blijkt niemand in het bedrijf te weten wie de oorspronkelijke fabrikant of importeur is, omdat inkoopgegevens niet systematisch zijn bewaard.
Onduidelijkheid bij niet-EU-fabrikanten. Een distributeur neemt banden af van een partij die uiteindelijk buiten de EU is gefabriceerd, zonder helder te hebben wie in de keten de verantwoordelijkheid voor het productpaspoort draagt. Deze situatie wordt verder toegelicht bij mijn fabrikant zit buiten de EU — wie regelt het productpaspoort dan?.
Verkoop via een platform zonder aparte check. Banden worden ook via een online marktplaats aangeboden, waarbij wordt aangenomen dat het platform zelf verantwoordelijk is voor de aanwezigheid van het paspoort. Zie hierover wat betekent het productpaspoort als ik banden via een online marktplaats verkoop?
Wat u kunt vastleggen
Voor een distributeur of handelaar is het praktisch om een aantal zaken schriftelijk vast te leggen, zodat deze op verzoek snel beschikbaar zijn:
- Een overzicht van leveranciers per productlijn, met contactgegevens van de fabrikant of importeur die verantwoordelijk is voor het productpaspoort.
- Een vast controlemoment bij binnenkomst van goederen, waarin wordt vastgelegd of het paspoort en de QR-datadrager aanwezig zijn.
- Een procedure voor het geval een partij als non-conform wordt herkend: wie wordt geïnformeerd, en welke stappen worden genomen voordat verkoop plaatsvindt.
- Inkoop- en verkoopadministratie waaruit blijkt van wie een partij is afgenomen en aan wie deze is geleverd.
- Een aanspreekpunt binnen het bedrijf dat communicatie met toezichthouders kan verzorgen.
Deze vastlegging hoeft niet zwaar te zijn voor een bedrijf van deze omvang; een paar vaste sjablonen en een vast controlemoment volstaan in de meeste gevallen. Wie zich afvraagt hoe dit zich verhoudt tot de eigen positie in de keten, vindt een algemeen overzicht bij wie is verantwoordelijk voor het productpaspoort van banden?
Dit is geen juridisch advies. Deze pagina geeft algemene informatie over de regelgeving waar dit platform over gaat. Wij kennen uw situatie niet. Bij twijfel over uw eigen geval raadpleegt u een jurist of de bevoegde toezichthouder.
Geschreven met AI op basis van de bronnen hierboven, gecontroleerd door een mens op 2026-08-22. Klopt er iets niet? Laat het weten — correcties krijgen voorrang.