Wat gebeurt er als ik geen productpaspoort heb voor mijn banden?
Nu nog geen verplichting, dus geen sanctie
Er gebeurt op dit moment niets, want er bestaat nog geen wettelijke verplichting om voor banden een digitaal productpaspoort te hebben. De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) maakt het mogelijk om voor productgroepen zoals banden een paspoortplicht in te voeren, maar dat gebeurt per productgroep via een aparte gedelegeerde handeling. Voor banden is die handeling nog niet gepubliceerd. Zodra dat wel gebeurt en de regels van toepassing worden, verandert dat beeld: dan gaan de gebruikelijke instrumenten van het Europese markttoezicht gelden, zoals beschreven in Verordening (EU) 2019/1020. Markttoezichthouders krijgen dan de bevoegdheid om te controleren of een product aan de geldende eisen voldoet, en om op te treden als dat niet zo is.
Voor banden zonder toekomstig paspoort, niet voor andere gevallen
Dit stuk gaat over de situatie waarin voor een bandentype een paspoortplicht via de ESPR van toepassing wordt, en over wat er dan gebeurt met producten die zonder paspoort op de markt komen. Het gaat niet over de vraag of banden via een andere regeling nu al een paspoort- of informatieplicht hebben; die bestaat op dit moment niet los van de ESPR. Het gaat evenmin over specifieke boetebedragen of sanctietypes voor de bandensector, want die staan niet in de regelgeving waarop dit stuk is gebaseerd. Handhaving verloopt via het algemene kader van Verordening 2019/1020, dat voor alle productgroepen onder Europees markttoezicht geldt, niet specifiek voor banden. Wie op zoek is naar een concreet bedrag of een vaste sanctie voor het ontbreken van een bandenpaspoort, vindt dat dus niet terug, simpelweg omdat de bandenspecifieke regels er nog niet zijn.
De datum staat nog niet vast
De datum vanaf wanneer een productpaspoort voor banden verplicht wordt, staat nog niet vast. Volgens het ESPR-werkplan 2025-2030 wordt de gedelegeerde handeling voor banden verwacht in 2027; na publicatie en een gebruikelijke overgangsperiode zou de verplichting rond 2029 kunnen ingaan, maar dat is een verwachting, geen vaststaand feit. Tot de gedelegeerde handeling is gepubliceerd, geldt er voor banden geen paspoortplicht en dus ook geen basis om daarop te handhaven. Zodra de handeling gepubliceerd wordt, wordt de datum op dit platform bijgewerkt.
Wat dit betekent, stap voor stap
Wat dit voor een bandenimporteur, groothandel of wagenparkbeheerder betekent, hangt af van het moment waarop wordt gekeken. Tot de gedelegeerde handeling voor banden is gepubliceerd en van toepassing wordt, is er geen paspoortplicht om aan te voldoen, en dus ook geen risico dat een markttoezichthouder een maatregel oplegt wegens het ontbreken ervan. Dat is de situatie van vandaag.
Vanaf het moment dat de verplichting wel geldt, komt een band zonder paspoort in dezelfde categorie te vallen als andere producten die niet aan de geldende Europese productregels voldoen. Verordening 2019/1020 geeft markttoezichthouders in dat geval de bevoegdheid om documentatie op te vragen, de conformiteit van een product te beoordelen, en corrigerende maatregelen te vragen aan de fabrikant, importeur of distributeur die verantwoordelijk is voor het in de handel brengen. Welke maatregel een toezichthouder in een concreet geval kiest, staat niet vooraf vast en hangt af van de beoordeling door die toezichthouder zelf op dat moment.
Wie nu al wil voorkomen dat de eigen bedrijfsvoering bij het ingaan van de verplichting stilvalt, kan in de tussentijd nagaan welke gegevens over de eigen banden al beschikbaar zijn bij de fabrikant of importeur, en welke partij in de keten — fabrikant, importeur of distributeur — straks verantwoordelijk zal zijn voor het laten samenstellen van het paspoort. Dat is een feitelijke inventarisatie, geen verplichting die nu al ergens uit voortvloeit.
De basis: artikel 40 ESPR en de markttoezichtverordening
Dat er nu geen paspoortplicht voor banden bestaat, volgt uit het feit dat de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) de invulling per productgroep overlaat aan gedelegeerde handelingen, en dat zo'n handeling voor banden nog niet is gepubliceerd. Artikel 40 van de ESPR gaat over het voorkomen van omzeiling en verslechtering van prestaties: dat artikel is bedoeld om te voorkomen dat een product zo wordt ontworpen of van informatie wordt voorzien dat het weliswaar formeel aan de eisen lijkt te voldoen, maar er in de praktijk onderuit komt of slechter presteert dan aangegeven. Zodra voor banden ecodesign- en paspoorteisen gaan gelden, is dit artikel onderdeel van het kader waaraan ook wordt getoetst of een fabrikant niet op oneigenlijke wijze om die eisen heen probeert te werken.
De bevoegdheden van markttoezichthouders om te controleren en op te treden bij producten die niet aan geldende EU-productregels voldoen, zijn vastgelegd in Verordening (EU) 2019/1020. Die verordening is niet specifiek voor banden geschreven, maar vormt het algemene kader dat van toepassing wordt zodra een productgroep — zoals banden straks via de ESPR — onder een concrete Europese productverplichting valt.
Wie nu al wil weten wat er concreet verandert zodra de verplichting ingaat, kan de voortgang van de gedelegeerde handeling voor banden volgen via het ESPR-werkplan, en in de tussentijd nagaan welke gegevens over de eigen banden al bij de fabrikant of importeur beschikbaar zijn. Zodra de handeling gepubliceerd is, wordt deze pagina bijgewerkt met de exacte datum en de dan geldende regels.
Waar dit op gebaseerd is
- Verordening (EU) 2019/1020 (markttoezicht en conformiteit van producten)
- Verordening (EU) 2024/1781 (ESPR), artikel 40 (voorkoming van omzeiling en verslechtering van prestaties)
De verordening zelf staat op EUR-Lex. Wij verwijzen per bewering; u hoeft ons niet te geloven.
Wat u concreet moet doen
Wat er van u wordt verwacht
De ESPR verbindt het in de handel brengen van een product aan de eis dat het productpaspoort er is en klopt. Wie banden op de markt brengt zonder werkend paspoort, of met een paspoort waar de gegevens niet aansluiten op het fysieke product, wijkt af van wat de verordening beoogt. Wat dat concreet betekent, verschilt per rol in de keten.
Zorgen dat het paspoort er daadwerkelijk is
Voor een fabrikant of importeur is de basisverwachting dat er bij het in de handel brengen een paspoort bestaat, gekoppeld aan een QR-datadrager op of bij het product. Voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers betekent dit in de praktijk dat er íemand binnen de organisatie is aangewezen die verantwooordelijk is voor dit proces, en dat er een vaste werkwijze is voor nieuwe artikelnummers: geen bandenmodel de deur uit zonder dat het paspoort klaarstaat. Wie twijfelt of deze verplichting op het eigen bedrijf rust, vindt de basis daarvan op de pagina over wie verantwoordelijk is voor het productpaspoort van banden.
Zorgen dat de gegevens kloppen en actueel blijven
Een paspoort dat wel bestaat maar verkeerde of verouderde gegevens toont, lost het probleem niet op — het verplaatst het. Praktisch betekent dit dat er een vaste route moet zijn tussen de afdeling die productwijzigingen doorvoert (nieuwe leverancier, aangepaste samenstelling, ander productienummer) en de plek waar het paspoort wordt bijgehouden. Bij bedrijven van deze omvang loopt dit vaak spaak omdat het paspoort als eenmalige actie wordt gezien in plaats van een lopend proces.
Het paspoort niet laten verdwijnen of ontoegankelijk maken
Artikel 40 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) is gericht op het voorkomen van omzeiling en van verslechtering van prestaties — het idee dat een paspoort niet zomaar offline mag gaan, niet mag worden vervangen door een lege pagina, en niet zodanig mag worden ingericht dat de kerninformatie feitelijk onbereikbaar wordt. Voor een bedrijf dat zelf hosting uitbesteedt, betekent dit dat de continuïteit van die hosting een aandachtspunt is, niet iets dat je aan het toeval overlaat. Tien jaar is een lange periode waarin een leverancier kan stoppen, een website kan verhuizen, of een QR-code kan verweren.
Meewerken aan markttoezicht
Verordening (EU) 2019/1020 regelt hoe markttoezichtautoriteiten producten mogen controleren, informatie mogen opvragen en mogen optreden bij non-conformiteit. Voor een bedrijf in deze sector betekent dit dat er redelijkerwijs een aanspreekpunt moet zijn dat vragen van een toezichthouder kan beantwoorden, en dat onderliggende documentatie (niet alleen het paspoort zelf, maar ook de herkomst van de gegevens erin) vindbaar is. Dit raakt ook distributeurs en handelaren, die banden doorverkopen zonder zelf fabrikant te zijn — hun rol en de grenzen daarvan staan beschreven op de pagina over verplichtingen van een distributeur of handelaar van banden.
Waar het misgaat in de praktijk
De QR-code verwijst naar een pagina die niet meer bestaat. Dit gebeurt vaak na een website-migratie, een wijziging van hostingpartij, of het stopzetten van een dienst waarvan niemand meer wist dat die het paspoort droeg.
Het paspoort bestaat, maar de gegevens zijn nooit bijgewerkt na een assortimentswijziging. Een nieuwe rubbersamenstelling, een andere fabriekslocatie, een aangepast typenummer — het paspoort toont nog de oude situatie omdat niemand de koppeling tussen productwijziging en paspoortbeheer had vastgelegd.
Een bedrijf verkoopt banden onder een eigen merk zonder zich te realiseren dat dit een eigen verplichting meebrengt. Wie een product ombouwt tot eigen merk, neemt daarmee een rol over die niet vanzelfsprekend bij de oorspronkelijke fabrikant blijft liggen — dit is uitgewerkt op de pagina over verkopen onder eigen merk.
De fabrikant zit buiten de EU en niemand binnen de eigen organisatie heeft dit vastgelegd als aandachtspunt. Zodra de fabrikant niet binnen de EU is gevestigd, verschuift de vraag wie het paspoort verzorgt al snel richting de importeur — een situatie die nadere toelichting krijgt op de pagina over een fabrikant die buiten de Europese Unie zit.
Verkoop via een online marktplaats wordt behandeld als "de marktplaats regelt dit wel". De partij die het product daadwerkelijk in de handel brengt, is meestal niet de marktplaats zelf; wat een marktplaats wel en niet van u overneemt, staat beschreven op de pagina over verkopen via een online marktplaats.
Wat u kunt vastleggen
- Een interne aanwijzing van wie binnen het bedrijf verantwoordelijk is voor het aanmaken en actueel houden van paspoorten, inclusief een vervanger bij afwezigheid.
- Een vast moment in het proces van productwijziging waarop het paspoort wordt bijgewerkt — gekoppeld aan bijvoorbeeld inkoop, kwaliteitscontrole of productbeheer.
- Een overzicht van welke artikelnummers een paspoort hebben, welke nog niet, en wie de brondata heeft aangeleverd.
- Afspraken met de hostingpartij over continuïteit gedurende de looptijd, inclusief wat er gebeurt bij beëindiging van de samenwerking.
- Een contactpunt dat is voorbereid op vragen van een toezichthouder, met documentatie die de herkomst van paspoortgegevens onderbouwt.
- Vastlegging van de afspraken met leveranciers of fabrikanten buiten de EU over wie welk deel van het paspoort verzorgt.
- Bij twijfel over een fout die al in een gepubliceerd paspoort staat: de aanpak daarvoor staat beschreven op de pagina over aansprakelijkheid bij foute gegevens in het productpaspoort.
Dit is geen juridisch advies. Deze pagina geeft algemene informatie over de regelgeving waar dit platform over gaat. Wij kennen uw situatie niet. Bij twijfel over uw eigen geval raadpleegt u een jurist of de bevoegde toezichthouder.
Geschreven met AI op basis van de bronnen hierboven, gecontroleerd door een mens op 2026-08-22. Klopt er iets niet? Laat het weten — correcties krijgen voorrang.