Ben ik importeur of fabrikant volgens de ESPR?

Fabrikant is wie ontwerpt en op de markt zet, importeur is wie van buiten de EU invoert

Kort gezegd: wie een band ontwerpt of laat produceren en die onder eigen naam of merk in de Europese Unie op de markt brengt, geldt als fabrikant volgens de ESPR. Wie een band die al buiten de EU is gemaakt zelf de EU-markt op brengt, geldt als importeur. Niet de fysieke productielocatie geeft de doorslag, maar wie verantwoordelijk is voor het in de handel brengen: onder wiens naam het product verschijnt, en van waar het de EU binnenkomt. Een bedrijf dat banden laat maken bij een fabriek buiten de EU en die onder eigen merknaam in Nederland verkoopt, telt in de praktijk als fabrikant, ook al staat er geen productieapparaat op de eigen locatie. Een bedrijf dat kant-en-klare banden van een buitenlandse producent koopt en die zonder eigen merk op de EU-markt brengt, telt eerder als importeur. De ESPR beschrijft voor beide rollen een eigen set verplichtingen: artikel 27 voor fabrikanten, artikel 29 voor importeurs.

Voor wie dit onderscheid telt, en voor wie niet

Dit onderscheid speelt voor elke partij die banden voor het eerst op de EU-markt brengt of daar verantwoordelijkheid voor draagt: de partij die het merk voert, laat produceren, of vanuit een land buiten de EU aanvoert. Het speelt niet voor partijen die alleen binnen de EU al verhandelde banden doorverkopen zonder ze zelf te importeren of onder eigen naam te voeren; die vallen doorgaans onder een andere schakel, zoals distributeur, met eigen verplichtingen die hier niet worden behandeld. Ook een wagenparkbeheerder die banden inkoopt voor eigen voertuigen, is geen fabrikant of importeur in de zin van de ESPR, zolang die banden al door iemand anders op de EU-markt zijn gebracht. Een groothandel die uitsluitend binnen de EU al verhandelde banden herverdeelt, valt evenmin automatisch onder fabrikant of importeur. Waar het op aankomt: gaat het om het eerste moment waarop een band de EU-markt betreedt, en onder wiens naam dat gebeurt.

Nog geen vaste datum, wel een vaststaand kader

Er is nog geen definitieve datum waarop de verplichting tot een digitaal productpaspoort voor banden ingaat. Die datum volgt uit een gedelegeerde handeling die specifiek voor banden wordt opgesteld binnen het ESPR-werkplan voor 2025-2030; die handeling wordt voor 2027 verwacht. Tot die handeling is gepubliceerd en van kracht wordt, gelden voor banden de bestaande regels, niet de nieuwe paspoortverplichting. Wat al wel vaststaat, is het onderscheid tussen fabrikant en importeur zelf: dat volgt uit de opzet van de ESPR als geheel en verandert niet meer, ongeacht wanneer de gedelegeerde handeling voor banden precies ingaat. Wie nu al nagaat welke rol van toepassing is, hoeft dat na publicatie van die handeling dus niet over te doen.

Hoe de rolbepaling in de praktijk uitpakt

De eerste stap is nagaan onder welke naam de band op de markt verschijnt: staat het eigen merk erop, of het merk van een ander. Draagt de band het eigen merk, dan wijst dat richting fabrikant, ook als de productie is uitbesteed. De tweede stap is nagaan waar de band vandaan komt: is die al binnen de EU geproduceerd en verhandeld, of komt die rechtstreeks van buiten de EU. Wie zelf de eerste partij is die de band vanuit een derde land de EU-markt op brengt, valt onder de importeursverplichtingen, ook als het merk van een ander erop staat. De derde stap is nagaan of er meerdere schakels tussen fabricage en verkoop zitten: bij een lange keten van producent, importeur en distributeur komt het voor dat één partij meerdere rollen tegelijk vervult, bijvoorbeeld wanneer een importeur de band ook onder eigen merk voert. In dat geval gelden de verplichtingen van beide rollen naast elkaar. Wie twijfelt of de eigen situatie onder fabrikant, importeur, of een andere schakel valt, brengt de eigen positie in de keten het beste in kaart aan de hand van deze twee vragen: van wie is het merk, en van waar komt de band de EU binnen.

De grondslag: artikel 27 en artikel 29 van de ESPR

Het onderscheid tussen fabrikant en importeur volgt uit de opzet van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781), die voor beide rollen afzonderlijke verplichtingen beschrijft. Artikel 27 zet de verplichtingen van fabrikanten uiteen, artikel 29 die van importeurs. Uit de aard van de daar beschreven verplichtingen - zoals het opstellen en beschikbaar houden van technische documentatie, en het waarborgen dat een product dat de EU-markt op komt aan de eisen voldoet - blijkt welke partij in een gegeven schakel van de keten wordt aangesproken: degene die het product ontwerpt, laat vervaardigen en onder eigen naam op de markt brengt, of degene die het vanuit een derde land invoert.

Wat nu te doen

Wie wil weten welke rol van toepassing is, brengt eerst de eigen positie in de keten in kaart: staat het eigen merk op de band, en komt die rechtstreeks van buiten de EU. Voor de precieze tekst van de verplichtingen die bij elke rol horen, is de volledige tekst van artikel 27 en artikel 29 van de ESPR de aangewezen bron; de vindplaatsen staan hieronder.

Waar dit op gebaseerd is

De verordening zelf staat op EUR-Lex. Wij verwijzen per bewering; u hoeft ons niet te geloven.

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

De ESPR maakt onderscheid tussen een fabrikant en een importeur, en dat onderscheid is niet vrijblijvend: het bepaalt welk artikel op uw bedrijf van toepassing is. Een fabrikant is, kort gezegd, wie de banden ontwerpt of laat produceren en ze onder zijn eigen naam of merk op de markt zet. Een importeur is wie banden uit een land buiten de EU voor het eerst op de EU-markt brengt. Wie zelf niet produceert maar wel als eerste partij banden uit een derde land invoert, valt doorgaans in de tweede categorie — ook als er verder niets aan het product wordt veranderd.

Als u fabrikant bent

Artikel 27 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) legt de zwaarste set verplichtingen bij de fabrikant. Dat is logisch: de fabrikant heeft de meeste kennis over het product en de productie ervan. Voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers betekent dit praktisch dat er iemand binnen de organisatie verantwoordelijk moet zijn voor het samenstellen en actueel houden van de technische informatie die in het productpaspoort komt — materiaalsamenstelling, prestatiegegevens, herkomst van onderdelen. Dat is geen eenmalige actie bij lancering van een nieuw bandenmodel, maar een doorlopende taak: wijzigt de samenstelling of het productieproces, dan verandert mogelijk ook de inhoud van het paspoort.

Als u importeur bent

Artikel 29 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) legt de importeur een controlerende rol op: nagaan of de fabrikant buiten de EU zijn verplichtingen is nagekomen, en of het productpaspoort er daadwerkelijk is en klopt. Voor een importeur van 10 tot 100 medewerkers komt dit meestal neer op een inkoopproces waarin het productpaspoort een vast controlepunt wordt, naast bijvoorbeeld CE-markering of andere invoerdocumenten. De importeur maakt het paspoort niet zelf, maar draagt er wel verantwoordelijkheid voor dat het er is voordat de banden de EU-markt bereiken. Wat dat concreet betekent als de fabrikant buiten de EU zit, staat uitgewerkt op de pagina mijn fabrikant zit buiten de EU — wie regelt het productpaspoort dan?.

Wanneer de rol niet vanzelf duidelijk is

Sommige bedrijven vallen niet overduidelijk in één hokje. Een groothandel die banden onder een eigen merknaam laat produceren, neemt daarmee vaak de rol van fabrikant over, ook zonder een eigen fabriek te hebben. Dat is uitgewerkt op de pagina ik verkoop banden onder mijn eigen merk — welke verplichtingen krijg ik?. Ook een overname of fusie kan de vraag "wie is nu fabrikant of importeur" weer actueel maken, zeker als merknamen of rechtspersonen daarbij wijzigen — zie wat gebeurt er met bestaande productpaspoorten als mijn bedrijf wordt overgenomen.

Waar het misgaat in de praktijk

Een aantal situaties komt in de praktijk telkens terug.

Een bedrijf laat banden produceren in een fabriek buiten de EU, onder een merknaam die het bedrijf zelf heeft laten registreren. Men gaat er dan vanuit "importeur" te zijn, omdat het product feitelijk wordt ingevoerd — terwijl de rol van fabrikant juist ontstaat door het gebruik van de eigen merknaam.

Een groothandel koopt banden in bij een Europese tussenhandelaar en gaat er daardoor van uit geen importeur te zijn, omdat de banden "al in de EU zaten". Wie de eerste partij is die de banden vanuit een derde land daadwerkelijk op de EU-markt brengt, is degene op wie artikel 29 van de ESPR ziet — niet automatisch degene die er als eerste EU-partij mee handelt.

Een bedrijf verandert van rol na een reorganisatie: waar eerder een zusterbedrijf buiten de EU als fabrikant gold, wordt de productie nu aangestuurd vanuit de Nederlandse vestiging. De verplichtingen verschuiven mee, maar de interne documentatie en verantwoordelijkheden worden niet aangepast.

Een importeur neemt aan dat de controle op het productpaspoort een eenmalige check bij het eerste contract is, terwijl artikel 29 een doorlopende verantwoordelijkheid beschrijft die ook geldt bij vervolgleveringen en gewijzigde productspecificaties.

Een bedrijf denkt dat het probleem is opgelost zodra er "een paspoort is", zonder scherp te hebben wie binnen de eigen keten daarvoor verantwoordelijk is. Dat raakt aan de bredere vraag wie is verantwoordelijk voor het productpaspoort van banden?, waar de rolverdeling tussen fabrikant, importeur, distributeur en handelaar verder wordt uitgelegd.

Wat u kunt vastleggen

Voor bedrijven die willen kunnen aantonen welke rol zij innemen en hoe zij daar invulling aan geven, is het praktisch een aantal zaken schriftelijk vast te leggen:

Een interne rolbepaling: een kort document waarin staat op basis van welke feiten het bedrijf zichzelf als fabrikant of als importeur beschouwt, inclusief de onderliggende inkoop- of productieafspraken.
Contractuele afspraken met de fabrikant of leverancier over wie welke gegevens aanlevert voor het productpaspoort, en binnen welke gegevensset dat gebeurt.
Een controlelijst bij inkoop, waarin het productpaspoort als vast controlepunt is opgenomen naast andere invoerdocumentatie — relevant voor wie als importeur optreedt.
Een overzicht van merknamen en rechtspersonen die het bedrijf gebruikt, actueel gehouden bij wijzigingen, zodat bij twijfel snel te herleiden is welke rol bij welk product hoort.
Een vastgelegde procedure voor wijzigingen, zodat aanpassingen in samenstelling, productieproces of leveranciers ook doorwerken in het productpaspoort.

Wie zich afvraagt of deze verplichtingen sowieso van toepassing zijn op de eigen banden, vindt de basis daarvoor op de pagina geldt het digitaal productpaspoort voor mijn banden?. Deze vastleggingen maken geen einde aan de discussie over rolverdeling, maar ze geven een bedrijf wel een uitgangspunt om op terug te vallen zodra de vraag "fabrikant of importeur" concreet wordt — bijvoorbeeld bij een controle, een geschil met een leverancier, of een wijziging in de keten.

Dit is geen juridisch advies. Deze pagina geeft algemene informatie over de regelgeving waar dit platform over gaat. Wij kennen uw situatie niet. Bij twijfel over uw eigen geval raadpleegt u een jurist of de bevoegde toezichthouder.

Geschreven met AI op basis van de bronnen hierboven, gecontroleerd door een mens op 2026-08-22. Klopt er iets niet? Laat het weten — correcties krijgen voorrang.