Geldt het productpaspoort ook voor kleine bedrijven?

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

De ESPR maakt voor de verplichting zelf geen onderscheid naar bedrijfsgrootte. Een klein bedrijf dat banden importeert of onder eigen naam op de markt brengt, valt in beginsel onder dezelfde regels als een grote fabrikant. Wat er wél specifiek geregeld is: artikel 22 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) benoemt kleine en middelgrote bedrijven als groep waarvoor lidstaten en de Commissie ondersteunende maatregelen kunnen inrichten. Dat is iets anders dan een vrijstelling. Op dit moment is het onderwerp voor de bandenbranche nog niet concreet, omdat de gedelegeerde handeling die de eisen per productgroep vastlegt er nog niet is — zie wat is een gedelegeerde handeling en waarom bepaalt die wat ik moet doen?. Wat hieronder staat, is dus een beschrijving van de lijn uit de kaderverordening, niet van een uitgewerkte regeling voor banden.

Ondersteuning, geen ontheffing

Artikel 22 spreekt over maatregelen zoals financiële steun, technische bijstand en informatievoorziening gericht op kleine en middelgrote bedrijven. Voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers betekent dit praktisch dat er mogelijk hulpmiddelen of subsidieregelingen beschikbaar komen om aan de verplichtingen te voldoen, maar dat de verplichtingen zelf niet vervallen. Anders gezegd: de lat blijft in principe hetzelfde, alleen kan het pad ernaartoe voor kleinere bedrijven anders worden ingericht dan voor een multinational met een eigen compliance-afdeling.

Bepalen welke rol u speelt

Voor de vraag of en wat er van een bedrijf verwacht wordt, is de rol in de keten belangrijker dan de bedrijfsgrootte. Een importeur die banden onder eigen merk op de Europese markt zet, heeft een andere positie dan een groothandel die alleen doorverkoopt wat een ander al heeft samengesteld. Dit onderscheid staat los van artikel 22 en komt terug in de kaderverordening als geheel; het is te herleiden via geldt het digitaal productpaspoort voor mijn banden?. Voor een klein bedrijf is het praktisch relevant om deze rol scherp te hebben, omdat ondersteunende maatregelen voor kleine bedrijven zich vermoedelijk zullen richten op specifieke rollen in de keten, en niet op "kleine bedrijven" als ongedifferentieerde groep.

Volgen wat er voor uw productgroep concreet wordt vastgelegd

Omdat artikel 22 geen zelfstandige verplichting bevat maar een kader voor ondersteuning, is de inhoud voor de bandenbranche pas te beoordelen zodra de gedelegeerde handeling voor banden gepubliceerd wordt. Die handeling bepaalt ook of, en op welke manier, er in de uitvoering rekening wordt gehouden met kleinere marktdeelnemers — bijvoorbeeld in overgangstermijnen of in de manier waarop gegevens aangeleverd moeten worden. Zolang die tekst er niet is, is elke uitspraak over een lichter regime voor kleine bedrijven in de bandenbranche voorbarig.

Waar het misgaat in de praktijk

Een aantal aannames leidt in de praktijk tot verkeerde verwachtingen bij kleinere bedrijven:

"Wij zijn te klein, dus dit gaat ons niet aan." Bedrijfsgrootte is geen zelfstandige uitzonderingsgrond in de ESPR. Een klein importbedrijf dat banden op de markt brengt, heeft in beginsel dezelfde positie als een grote importeur, tenzij de latere gedelegeerde handeling iets anders bepaalt.

Steunmaatregelen verwarren met vrijstelling. Artikel 22 gaat over hulp bij naleving, niet over het schrappen van de verplichting. Een bedrijf dat rekent op een vrijstelling omdat het klein is, baseert dat op een verkeerde lezing van de tekst.

Wachten tot de deadline dichterbij komt. Omdat de gedelegeerde handeling voor banden nog niet gepubliceerd is, is er de neiging om het onderwerp helemaal te laten liggen. Dat is begrijpelijk, maar betekent ook dat een klein bedrijf met beperkte capaciteit minder tijd overhoudt om iets in te richten zodra de eisen wél concreet worden. Zie voor de stand van zaken wanneer wordt het productpaspoort verplicht voor banden?.

Geen onderscheid maken tussen productgroepen. Sommige kleine bedrijven verkopen naast nieuwe banden ook gereviseerde of tweedehands partijen, en gaan er dan van uit dat dezelfde regels overal op dezelfde manier gelden. Voor coverbanden en loopvlakvernieuwing ligt dat genuanceerder, net als bij particuliere verkoop van tweedehands banden — dat is het overwegen waard voordat u conclusies trekt over uw hele assortiment.

De eigen rol in de keten onderschatten. Een klein bedrijf dat denkt "wij zijn maar een tussenhandelaar" terwijl het in werkelijkheid banden onder eigen naam herlabelt, kan feitelijk als importeur of fabrikant gelden. Dat verandert de verwachtingen fundamenteel, los van personeelsaantal.

Wat u kunt vastleggen

• Een overzicht van de eigen rol per productlijn: fabrikant, importeur, distributeur of tussenhandelaar, per merk en per land van herkomst.
• Een lijst van de productgroepen die het bedrijf op de markt brengt, met een aantekening welke daarvan onder de ESPR vallen — te toetsen aan welke producten van de bandenbranche vallen onder de ESPR?.
• Een logboek van gepubliceerde en aangekondigde gedelegeerde handelingen die relevant zijn voor banden, zodat wijzigingen niet ongemerkt voorbijgaan.
• Contactgegevens en voorwaarden van eventuele nationale of Europese steunregelingen voor kleine en middelgrote bedrijven, zodra die voor deze sector concreet worden.
• Een korte notitie over wat er in het bedrijf al aan gegevens beschikbaar is over de samenstelling en herkomst van producten, als vertrekpunt voor het moment dat een paspoort samengesteld moet worden — meer daarover in welke gegevens komen er in het productpaspoort van banden?.

Voor een klein bedrijf is het vooral van belang de eigen positie helder te hebben en op de hoogte te blijven van de ontwikkeling van de regelgeving, zonder op voorhand te veronderstellen dat de bedrijfsgrootte zelf al iets uitsluit.