Wat is een digitaal productpaspoort voor banden?

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

Een digitaal productpaspoort is, kort gezegd, een digitaal dossier dat aan een product hangt en dat via een datadrager — meestal een QR-code — te raadplegen is. Artikel 9 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) beschrijft dat het paspoort productgegevens toegankelijk maakt voor wie daar recht op heeft: toezichthouders, marktpartijen in de keten, en in bepaalde gevallen de consument. Voor banden betekent dit dat er straks, naast de fysieke band, ook een digitaal bestand bestaat met daarin de informatie die de regelgeving voorschrijft. Wat er precies in dat dossier moet staan, verschilt per productgroep en wordt vastgelegd in een gedelegeerde handeling — wat een gedelegeerde handeling is en waarom die bepaalt wat er moet gebeuren leest u apart uitgewerkt.

Zorgen dat er een paspoort bestaat

Artikel 9 van de ESPR beschrijft dat het paspoort er moet zijn voordat het product in de handel wordt gebracht. Voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers betekent dat vooral: nagaan wie in de keten dat paspoort aanmaakt. Bij geïmporteerde banden ligt die rol vaak bij de fabrikant of bij de importeur die de gegevens vanuit het land van herkomst ontvangt. Bij eigen merken of private label is het minder vanzelfsprekend wie de gegevens verzamelt en het paspoort laat opstellen.

Zorgen dat de datadrager op of bij het product zit

Artikel 10 van de ESPR beschrijft vereisten aan de datadrager: die moet fysiek toegankelijk zijn bij het product, ook nadat het door de keten heen is gegaan. Voor een groothandel betekent dit dat de QR-code op de band, de verpakking of het etiket blijft zitten tijdens opslag, transport en verkoop — niet alleen bij de eerste levering vanuit de fabriek.

Zorgen dat gegevens actueel en toegankelijk blijven

Het paspoort is geen momentopname bij verkoop, maar moet gedurende de levensduur van het product te raadplegen zijn. Dat raakt aan hosting, aan wie de data beheert, en aan wat er gebeurt als een leverancier stopt met bestaan. Voor wagenparkbeheerders die banden jarenlang in gebruik houden, is dit een van de punten waar de praktijk het meest wringt: een paspoort dat na een paar jaar niet meer opent, voldoet niet aan het doel van artikel 9.

Weten welke informatie wie mag zien

Niet alle informatie in het paspoort is voor iedereen bedoeld. Een toezichthouder heeft mogelijk toegang tot andere gegevens dan een consument die de QR-code scant in de winkel. Wie welke gegevens uit het productpaspoort mag inzien is daarom een vraag die apart aandacht verdient, zeker voor bedrijven die zelf gegevens aanleveren en willen weten wat daarvan zichtbaar wordt voor de eindgebruiker.

Waar het misgaat in de praktijk

De QR-code raakt los van het product. Een sticker op een band die tijdens opslag, montage of transport beschadigd raakt of losraakt, laat een paspoort achter zonder toegankelijke datadrager. Bij bulkopslag van banden in een groothandel is dit een reëel risico, zeker als de sticker op de verpakking zit en niet op de band zelf.

Niemand weet wie het paspoort maakt. Bij import van banden via meerdere schakels — fabrikant, buitenlandse handelaar, Europese importeur — is niet altijd duidelijk wie verantwoordelijk is voor het samenstellen van het paspoort. Dat probleem speelt sterker naarmate de keten langer is, en raakt direct aan de vraag of het productpaspoort voor de eigen banden geldt.

Gegevens worden eenmalig aangeleverd en daarna niet meer bijgehouden. Een paspoort dat bij lancering correct is, maar niet wordt aangepast bij wijzigingen in samenstelling of specificatie, wijkt af van wat artikel 10 van de ESPR beschrijft over de actualiteit van gegevens.

Speciale bandtypes worden vergeten. Coverbanden, geloopvlakvernieuwde banden en testpartijen vallen mogelijk anders onder de regels dan reguliere nieuwe banden. Wie dat onderscheid niet maakt, loopt het risico paspoorten te maken waar dat niet nodig is, of juist na te laten waar dat wel had gemoeten — de verschillen daarin staan uitgewerkt bij coverbanden en loopvlakvernieuwing en bij testbanden en proefpartijen.

Verwarring over banden op nieuwe voertuigen. Banden die af-fabriek op een nieuwe auto of vrachtwagen zitten, doorlopen een andere route dan banden die los in de handel komen. Wie in de bandenbranche werkt maar ook voertuigen aflevert, loopt het risico deze twee te verwarren — zie wie het paspoort maakt van banden op een nieuw voertuig.

Wat u kunt vastleggen

• Een overzicht per bandtype van wie in de keten het paspoort samenstelt: fabrikant, importeur, of het eigen bedrijf.
• Afspraken met leveranciers over welke gegevens zij aanleveren, in welk formaat, en hoe vaak deze worden bijgewerkt.
• Een procedure voor de datadrager: waar de QR-code op wordt aangebracht, en hoe wordt gecontroleerd dat deze leesbaar blijft tijdens opslag en transport.
• Een lijst van welke gegevens in het paspoort komen, afgestemd op wat de regelgeving voorschrijft — een overzicht van welke gegevens in het productpaspoort van banden thuishoren is daarbij een goed vertrekpunt.
• Een bewaarafspraak over hosting en toegankelijkheid van de gegevens gedurende de verwachte levensduur van de band, inclusief wat er gebeurt bij stopzetting van een leverancier of platform.
• Een interne verantwoordelijke die bijhoudt wanneer de gedelegeerde handeling voor banden wordt gepubliceerd en wat dat betekent voor de eigen planning — relevant bij de vraag wanneer het productpaspoort verplicht wordt voor banden.