Wat verandert de ESPR voor de bandenbranche?

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) is een kaderverordening. Dat betekent dat de verordening zelf vooral het toepassingsgebied en de systematiek vastlegt, en dat de concrete eisen per productgroep — waaronder banden — apart worden uitgewerkt. Artikel 1 van de ESPR beschrijft dat de verordening geldt voor fysieke goederen die in de handel worden gebracht of in gebruik worden gesteld, met eisen op het gebied van ecologisch ontwerp. Voor de bandenbranche komt dat in de praktijk neer op een aantal lagen van verplichtingen, die elk apart aandacht vragen.

Weten of banden onder de verordening vallen

De ESPR werkt met productgroepen. Niet elk soort band valt automatisch en op dezelfde manier onder de regels; dat wordt per productgroep bepaald. Voor een bedrijf van enige omvang betekent dit dat het uitzoeken welke banden in het eigen assortiment precies onder de regeling vallen, en welke niet, een eerste stap is die niet overgeslagen kan worden. Welke producten van de bandenbranche vallen onder de ESPR? gaat hier verder op in. Ook de vraag of een specifiek deel van het eigen aanbod raakt aan het paspoort, is iets waar een importeur of groothandel op voorhand geen automatisch antwoord op heeft; Geldt het digitaal productpaspoort voor mijn banden? beschrijft waarop dat beoordeeld wordt.

Wachten op de gedelegeerde handeling die voor banden geldt

De ESPR zelf noemt geen concrete eisen voor banden — die komen in een gedelegeerde handeling die de Commissie later vaststelt. Voor een bedrijf betekent dit dat de daadwerkelijke inhoud van de verplichting (welke gegevens, welk formaat, welke informatieplicht) nu nog niet vastligt. Het is een onderdeel van de wetgeving dat weinig ondernemers uit andere sectoren kennen, en dat uitleg verdient: Wat is een gedelegeerde handeling en waarom bepaalt die wat ik moet doen? legt uit hoe die twee lagen — kaderverordening en gedelegeerde handeling — zich tot elkaar verhouden.

Een digitaal productpaspoort kunnen leveren

Zodra de gedelegeerde handeling voor banden er is, hoort daar naar verwachting een digitaal productpaspoort bij: een dataset over het product die via een datadrager (zoals een QR-code) opvraagbaar is. Voor een bandenimporteur of groothandel betekent dit organisatorisch werk: gegevens van de fabrikant verzamelen, laten samenstellen tot een paspoort, en een datadrager op of bij het product aanbrengen. Wat er precies in zo'n paspoort komt en wat het inhoudelijk is, wordt beschreven in Wat is een digitaal productpaspoort voor banden? en Welke gegevens komen er in het productpaspoort van banden?

Bepalen wie in de keten welke rol heeft

Bij banden die op een nieuw voertuig zitten, bij gecoverde banden, en bij testpartijen die niet worden verkocht, ligt de vraag wie verantwoordelijk is voor het paspoort minder voor de hand dan bij een band die los wordt geïmporteerd en verkocht. Een wagenparkbeheerder die banden laat vervangen, een importeur die coverbanden verhandelt, of een fabrikant die proefpartijen naar afnemers stuurt, krijgt elk een andere positie in de keten. Dat is uitgewerkt in Wie maakt het paspoort van banden die op een nieuw voertuig zitten?, Geldt het productpaspoort ook voor coverbanden en loopvlakvernieuwing? en moet ik ook een productpaspoort maken voor testbanden of samples die ik niet verkoop

Weten of de omvang van het bedrijf verlichting geeft

Kleinere bedrijven vragen zich vaak af of er een uitzondering voor hen geldt. De ESPR bevat bepalingen over kleine en micro-ondernemingen, maar wat dat concreet betekent voor de verplichting tot een productpaspoort is niet in één zin samen te vatten. Geldt het productpaspoort ook voor kleine bedrijven? gaat hierop in.

Waar het misgaat in de praktijk

Een aantal patronen komt terug bij bedrijven die zich op het productpaspoort voorbereiden.

Aanname dat alle banden hetzelfde behandeld worden. Een groothandel die zowel nieuwe personenautobanden als gecoverde vrachtwagenbanden verhandelt, gaat er soms van uit dat één aanpak voor het hele assortiment volstaat. Omdat productgroepen apart worden uitgewerkt, kan dat voor het ene segment anders liggen dan voor het andere.

Wachten tot de datum vaststaat, en dan niets voorbereiden. Omdat de gedelegeerde handeling voor banden nog niet is gepubliceerd, stellen sommige bedrijven alle voorbereiding uit. Gegevens die een fabrikant nu al vastlegt over samenstelling, herkomst en technische eigenschappen zijn later nodig voor het paspoort — die nu al ordenen is geen verspilde moeite, ook als de verplichting zelf nog niet vaststaat.

Onduidelijkheid over wie in de keten het paspoort samenstelt. Bij een band die via een importeur, een groothandel en een monteur bij de eindgebruiker komt, is het niet altijd op voorhand duidelijk wie welke gegevens aanlevert en wie de datadrager beheert. Dat leidt tot situaties waarin niemand zich verantwoordelijk voelt, of waarin twee partijen dubbel werk doen.

Testpartijen en samples over het hoofd zien. Banden die als testmateriaal naar een afnemer gaan, worden nog wel eens als "geen verkoop, dus geen probleem" behandeld, terwijl de vraag of daar een paspoort bij moet net iets genuanceerder ligt.

Verwarring tussen de ESPR en andere regelgeving over banden. Banden kennen al langer verplichtingen, zoals de bandenlabel-verordening over brandstofefficiëntie en veiligheid. Die regeling is iets anders dan het digitaal productpaspoort onder de ESPR, en het paspoort vervangt die andere verplichtingen niet automatisch.

Wat u kunt vastleggen

• Een overzicht van het eigen assortiment, uitgesplitst naar type band (nieuw, gecoverd, testpartij, band op nieuw voertuig), zodat per categorie te volgen is welke regels er gaan gelden.
• De gegevens die fabrikanten en importeurs nu al aanleveren over samenstelling, materialen en technische specificaties, ook als daar nog geen paspoort-verplichting voor geldt.
• Een interne afspraak over wie in de keten (fabrikant, importeur, groothandel) het aanspreekpunt is voor paspoort-gerelateerde vragen, zodat dat niet pas bij de eerste deadline wordt uitgezocht.
• Een lijst van klantvragen die binnenkomen over het productpaspoort, inclusief hoe daarop is geantwoord — handig als intern naslagwerk zodra de regels concreter worden.
• Afspraken met leveranciers over het moment waarop zij paspoort-gegevens gaan aanleveren, zodat dat niet verrassend laat in het proces komt.

Wie zich afvraagt wie straks toegang krijgt tot al die gegevens — alleen de eigen keten, of ook toezichthouders en consumenten — vindt daarover meer in Wie mag welke gegevens uit het productpaspoort inzien? En voor wie vooral wil weten wanneer dit allemaal concreet wordt, is Wanneer wordt het productpaspoort verplicht voor banden? het vertrekpunt.