Welke gegevens over de rubbersamenstelling moet ik vastleggen?

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

De rubbersamenstelling van een band is geen losstaand gegeven: het maakt deel uit van de materiaalinformatie die de ESPR verwacht in het digitale productpaspoort. Artikel 7 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) noemt materiaalsamenstelling als een van de categorieën informatie die relevant kan zijn voor de milieuprestatie van een product, en artikel 10 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) beschrijft dat het paspoort de gegevens moet bevatten die volgen uit de gedelegeerde handeling voor de productgroep — in dit geval banden. Wat er precies over rubbersamenstelling moet worden vastgelegd, staat op het moment van schrijven nog niet vast in een gepubliceerde gedelegeerde handeling. Wel is er een aantal terugkerende verplichtingen te herkennen uit hoe de ESPR materiaalinformatie in het algemeen benadert.

Vastleggen van de materialen die in de band zijn verwerkt

Een band bestaat uit meerdere rubbersoorten, vulstoffen, versterkingsmaterialen en chemische hulpstoffen. Voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers betekent dit praktisch dat de samenstelling niet alleen bij de fabrikant hoeft te blijven liggen, maar herleidbaar moet zijn tot op het niveau waarop die informatie in het paspoort terechtkomt. Wie als importeur of groothandel optreedt, ontvangt deze gegevens doorgaans van de fabrikant en moet ze kunnen doorzetten zonder ze zelf te moeten reconstrueren.

Aantonen van het aandeel gerecycleerd materiaal

Waar rubber uit gerecycleerde bronnen is verwerkt, ligt de verwachting dat dit aandeel apart aantoonbaar is, niet verstopt in een algemene materiaalomschrijving. Voor bedrijven die met meerdere leveranciers werken, betekent dit dat per batch of per productlijn duidelijk moet zijn welk deel gerecycleerd is en welk deel niet. Hoe dat aandeel wordt aangetoond, staat beschreven op de pagina over hoe ik het aandeel gerecycleerd rubber aantoon.

Onderscheid maken tussen productvarianten

Rubbersamenstelling verschilt vaak tussen zomer- en winterbanden, en tussen uitvoeringen binnen dezelfde lijn. Voor een bedrijf dat meerdere varianten importeert of verhandelt, betekent dit dat de samenstelling niet op merkniveau maar op variantniveau moet worden vastgelegd. Een winterband met een ander rubbermengsel dan de zomeruitvoering vraagt om een eigen dataset; zie ook de pagina over of winterbanden andere gegevens vragen dan zomerbanden.

Samenhang met de rest van het paspoort

De rubbersamenstelling staat niet op zichzelf: ze hangt samen met eigenschappen als rolweerstand, grip en geluid, die wél al langer bekende meetmethodes hebben. Een bedrijf dat deze gegevens verzamelt, doet er praktisch goed aan dit in samenhang te doen met de andere velden die al worden bijgehouden voor het bandenlabel. Een volledig overzicht van welke gegevens naast rubbersamenstelling in het paspoort thuishoren, staat op de pagina over welke gegevens er in het productpaspoort van banden komen.

Waar het misgaat in de praktijk

De samenstelling wordt op merkniveau vastgelegd, niet op productniveau. Een importeur noteert "natuurrubber en synthetisch rubber" voor een hele bandenlijn, terwijl de exacte verhouding per model of per fabricagepartij verschilt. Zodra er om onderbouwing wordt gevraagd, blijkt de vastgelegde informatie te algemeen om aan een specifiek product te koppelen.

Gerecycleerd materiaal wordt genoemd, maar niet gekwantificeerd. Een leverancier vermeldt dat er "gerecycleerd rubber" in de band is verwerkt, zonder percentage of onderbouwing. Dat is onvoldoende zodra er een concreet aandeel in het paspoort moet komen.

Gegevens van de fabrikant worden niet gecontroleerd op volledigheid. Een groothandel neemt de samenstelling over uit het technisch datasheet van de fabrikant, zonder te checken of dat datasheet ook daadwerkelijk de rubbersamenstelling beschrijft of alleen fysieke eigenschappen zoals hardheid en dichtheid.

Wijzigingen in de receptuur worden niet doorgegeven. Een fabrikant past de rubbermix aan om kosten te besparen of aan nieuwe milieueisen te voldoen, maar de importeur werkt nog met de oude documentatie. Hier raakt dit onderwerp aan de vraag hoe actueel de gegevens in het paspoort moeten zijn.

Bedrijfsgevoelige receptuurdetails worden zonder onderscheid gedeeld. Een fabrikant deelt de volledige chemische samenstelling met de importeur, die deze vervolgens onbewerkt in een extern systeem zet, zonder stil te staan bij welk deel van die informatie eigenlijk voor openbare inzage is bedoeld en welk deel niet. Dat onderscheid wordt behandeld op de pagina over of bedrijfsgevoelige gegevens over banden openbaar moeten worden gemaakt.

Wat u kunt vastleggen

• Een overzicht per productvariant van de gebruikte rubbersoorten (natuurlijk, synthetisch, blends), niet alleen per merk of modellijn.
• Documentatie van het aandeel gerecycleerd materiaal per variant, inclusief de bron van die informatie (fabrikant, certificaat, testrapport).
• Een dossier per leverancier met de datasheets of technische fiches waarin de samenstelling is beschreven, met een aantekening welk deel daarvan geschikt is voor opname in het paspoort en welk deel intern blijft.
• Een logboek van wijzigingen in de rubberreceptuur per productvariant, met datum van doorvoering, zodat duidelijk is welke samenstelling bij welke productiepartij hoort.
• Een verwijzing naar wie binnen de organisatie verantwoordelijk is voor het actueel houden van deze gegevens, gekoppeld aan de afspraken die al bestaan over het bijwerken van andere paspoortgegevens.
• Een vastgelegde werkwijze voor het moment waarop een gedelegeerde handeling voor banden wordt gepubliceerd, zodat de dan geldende vereisten snel kunnen worden vergeleken met wat al is vastgelegd.