Hoe toon ik het aandeel gerecycleerd rubber aan?

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

Het aandeel gerecycleerd rubber in een band is het type gegeven waarbij de vraag "hoe tonen we dit aan" minstens zo belangrijk is als de vraag "wat vullen we in". De ESPR verplicht dat gegevens in het digitale productpaspoort betrouwbaar, controleerbaar en onderbouwd zijn. Voor een cijfer als een recyclingpercentage betekent dat in de praktijk een aantal losse verplichtingen.

Het percentage correct berekenen

Een aandeel gerecycleerd rubber is een verhouding: hoeveelheid gerecycleerd materiaal ten opzichte van de totale rubbersamenstelling van de band. Artikel 39 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) voorziet in test-, meet- en berekeningsmethoden die via gedelegeerde of uitvoeringshandelingen per productgroep worden vastgesteld. Voor banden ligt die specifieke methode nog niet vast. Voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers betekent dit vooral dat het huidige interne rekenmodel — vaak een eigen Excel-benadering op basis van receptuur — later mogelijk moet worden aangepast aan een voorgeschreven berekeningswijze. Wie nu al vastlegt hoe het percentage tot stand komt, staat er beter voor dan wie het cijfer alleen als eindresultaat bewaart.

Herkomst van het gerecycleerde materiaal onderbouwen

Een percentage zonder herkomstbewijs is moeilijk te verdedigen. Als toeleveranciers gerecycleerd rubber, crumb rubber of gedevulkaniseerd materiaal leveren, is het praktisch relevant om per partij te weten waar dat materiaal vandaan komt en welk aandeel dat vertegenwoordigt in het eindproduct. Voor een middelgroot bedrijf loopt dit vaak via de inkoopafdeling, terwijl de persoon die het paspoort samenstelt daar geen direct zicht op heeft. Dat gat tussen inkoopdocumentatie en paspoortgegevens is precies waar problemen ontstaan.

Aansluiting bij de rest van de rubbersamenstelling

Het aandeel gerecycleerd rubber staat niet op zichzelf; het is onderdeel van de bredere rubbersamenstelling die in het paspoort wordt opgenomen. Op welke gegevens over de rubbersamenstelling moet ik vastleggen? staat toegelicht welke andere elementen van de samenstelling relevant zijn. Een recyclingpercentage dat niet aansluit bij de rest van de samenstelling — bijvoorbeeld omdat de percentages van verschillende materiaalstromen niet optellen tot een logisch geheel — valt op bij wie het paspoort raadpleegt, of dat een toezichthouder is of een zakelijke afnemer.

Het cijfer actueel houden

Een recyclingpercentage is geen vast gegeven voor de hele levensduur van een productlijn. Als een leverancier van gerecycleerd materiaal wisselt, of als de receptuur wordt aangepast, verandert het aandeel. Op hoe vaak moet ik de gegevens in het productpaspoort bijwerken? wordt beschreven wanneer bijwerken aan de orde is. Voor een recyclingpercentage is dit relevant omdat het cijfer direct samenhangt met productiewijzigingen die niet altijd meteen bij de paspoortverantwoordelijke bekend zijn.

Waar het misgaat in de praktijk

Een eerste terugkerende situatie: het percentage wordt centraal berekend door de fabrikant, maar de importeur die het paspoort laat samenstellen heeft geen inzicht in de onderliggende rekenwijze. Bij een vraag "hoe komt u aan dit getal" is er dan geen antwoord voorhanden, alleen het cijfer zelf.

Een tweede situatie: het gerecycleerde materiaal komt uit meerdere bronnen — bijvoorbeeld deels uit eigen retourstromen, deels van een externe leverancier van crumb rubber — en die stromen worden bij de berekening samengevoegd zonder dat vastligt welke bron welk aandeel levert. Zodra een van de twee bronnen wegvalt of wijzigt, is niet meer te reconstrueren wat het effect op het totale percentage is geweest.

Een derde situatie: het percentage wordt afgerond of marketingmatig "opgerond" naar een ronder of gunstiger ogend cijfer voordat het in het paspoort terechtkomt, zonder dat de onderliggende berekening die afronding rechtvaardigt.

Een vierde situatie: het aandeel gerecycleerd rubber wordt losgekoppeld gepresenteerd van de rest van de rubbersamenstelling, waardoor een lezer van het paspoort niet kan nagaan of het percentage past bij de totale materiaalsamenstelling die elders in het paspoort staat.

Een vijfde situatie doet zich voor bij seizoensgebonden productlijnen: winterbanden en zomerbanden gebruiken vaak andere rubbermengsels, en een recyclingpercentage dat voor het ene seizoenstype is berekend, wordt onterecht doorgezet naar het andere. Op moet ik voor winterbanden andere gegevens in het paspoort zetten dan voor zomerbanden wordt toegelicht welke specificaties per seizoenstype kunnen verschillen.

Wat u kunt vastleggen

• Een rekenverantwoording per productlijn: hoe het percentage gerecycleerd rubber is berekend, met welke invoergegevens en op welk moment.
• Herkomstdocumentatie van het gerecycleerde materiaal per leverancier of partij, inclusief het aandeel dat die partij vertegenwoordigt in de totale rubbersamenstelling.
• Een koppeling tussen inkoopadministratie en de persoon of afdeling die het paspoort samenstelt, zodat wijzigingen in materiaalstromen tijdig worden doorgegeven.
• Een overzicht van de volledige rubbersamenstelling per productlijn, waarin het aandeel gerecycleerd materiaal een controleerbare plek heeft naast de overige bestanddelen — zie ook welke gegevens over de rubbersamenstelling moet ik vastleggen?.
• Een dateringsafspraak: op welk moment een wijziging in het recyclingpercentage aanleiding geeft om het paspoort bij te werken, en wie daarvoor verantwoordelijk is.
• Een interne afspraak over afronding: welke mate van afronding nog aansluit bij de onderliggende berekening, zodat het gepubliceerde cijfer verdedigbaar blijft.

Zodra de specifieke berekeningsmethode voor banden via een gedelegeerde of uitvoeringshandeling op grond van artikel 39 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) wordt vastgesteld, komt die hier terug. Tot die tijd is het vooral de onderbouwing — niet alleen het cijfer — die het verschil maakt tussen een paspoort dat een controle doorstaat en een paspoort dat vragen oproept.