Dit jaar verandert er, strikt juridisch gezien, niets aan uw inkoopcontracten voor banden. De gedelegeerde handeling die de verplichting tot een digitaal productpaspoort voor banden concreet maakt, is nog niet gepubliceerd; het werkplan van de Europese Commissie voor 2025-2030 noemt 2027 als verwacht moment daarvoor, en de datum waarop de verplichting daadwerkelijk ingaat, staat pas vast zodra die handeling er is. Wat wél verandert, is dat steeds meer leveranciers, fabrikanten en groothandels vooruitlopen op die verplichting in de manier waarop zij nieuwe contracten opstellen.
Dat vooruitlopen zit vooral in drie soorten afspraken: wie de gegevens aanlevert die straks in een paspoort moeten staan, wie verantwoordelijk is als die gegevens niet kloppen, en wie betaalt voor het bijhouden ervan gedurende de levensduur van de band. Voor een inkoopafdeling betekent dit dat het zinvol kan zijn om deze punten al mee te nemen in contracten die dit jaar worden afgesloten of verlengd, ook al bestaat de wettelijke verplichting nog niet.
Waarom nu al iets vastleggen dat nog niet verplicht is
Banden die dit jaar worden ingekocht, blijven vaak jarenlang in gebruik. Een band die nu op voorraad komt of in een wagenpark wordt gemonteerd, kan bij oplevering van de gedelegeerde handeling nog volop in omloop zijn. Wie in het contract nu al afspreekt wie verantwoordelijk is voor het aanleveren en actueel houden van productgegevens, voorkomt discussie op het moment dat die verplichting wél ingaat. Dat is geen juridische noodzaak, maar een praktische keuze die past bij de aard van het product.
Daarbij speelt mee dat de bandenmarkt al langer werkt met verplichte productinformatie, via de bestaande bandenlabelverordening voor brandstofefficiëntie, grip op nat wegdek en geluidsemissie. Die gegevens overlappen deels met wat straks in een digitaal productpaspoort terechtkomt. Contracten die nu al helder regelen wie deze labelgegevens aanlevert, bieden een basis om op voort te bouwen zodra de paspoortverplichting concreter wordt.
Welke clausules inkoopafdelingen dit jaar al zien verschuiven
In de praktijk zien we drie type wijzigingen terugkomen in nieuwe of vernieuwde contracten. Ten eerste een bepaling over gegevensoverdracht: wie levert welke technische specificaties aan, in welk formaat, en binnen welke termijn na levering. Ten tweede een bepaling over wijzigingen: wat gebeurt er als een fabrikant een specificatie later aanpast, en wie meldt dat aan wie. Ten derde een bepaling over de duur van de verplichting: aangezien een paspoort straks tien jaar toegankelijk moet blijven, wordt in sommige contracten al vastgelegd wat er gebeurt als een leverancier stopt of van softwarepartij wisselt.
Geen van deze punten is dit jaar wettelijk verplicht om op te nemen. Ze worden wel steeds vaker besproken tussen inkoop en leverancier, juist omdat de verordening zelf duidelijk maakt in welke richting de verplichtingen gaan. Wie meer wil weten over hoe zo'n paspoort er in de praktijk uitziet en welke partijen daarbij een rol spelen, vindt een overzicht in de kennisbank met uitleg per onderwerp.
Wat dit jaar niet verandert
Het is net zo belangrijk om te benoemen wat er dit jaar niet verandert. Er komt geen nieuwe meldplicht, geen nieuwe boete en geen nieuwe toezichthouder specifiek voor het bandenpaspoort, simpelweg omdat de onderliggende regeling er nog niet is. Toezichthouders in Nederland en de andere EU-lidstaten houden op dit moment toezicht op de bestaande regels rond productveiligheid en etikettering van banden, niet op een paspoortplicht die nog moet worden vastgesteld. Wie wil nagaan hoe de bestaande regels zich verhouden tot wat er nog komt, kan dat het beste navragen bij de eigen jurist of bij de toezichthouder die voor de branche relevant is.
Voor bedrijven die nu al inkoopcontracten opstellen, is de praktische vraag dus niet 'wat moet ik dit jaar aanpassen', maar 'welke afspraken maak ik nu zodat ik straks niet opnieuw hoef te onderhandelen'. Een goed gesprek met de softwareleverancier over hoe gegevens worden vastgelegd en overgedragen, hoort daarbij. Meer over hoe die gegevens precies worden verzameld en waar ze vandaan komen, leest u op de pagina waar de informatie in een paspoort vandaan komt.
Zelf een eerste beeld vormen
Of uw bedrijf al iets moet vastleggen, hangt af van uw rol in de keten en van hoe uw huidige contracten zijn opgebouwd. Een gratis eerste indicatie daarvan krijgt u met de productscan die in een paar vragen uw situatie in kaart brengt. Twijfelt u over een specifieke clausule of contractvorm, dan is dat een vraag voor een jurist of de bevoegde toezichthouder, niet iets wat in algemene voorlichting valt te beantwoorden.
Wilt u de ontwikkelingen rond het bandenpaspoort blijven volgen zonder er zelf voortdurend achteraan te zoeken, bekijk dan de andere onderwerpen in de kennisbank of doe de gratis quick-scan. Ook praktische vragen die vaker terugkomen, staan overzichtelijk bij elkaar op de pagina veelgestelde vragen over het bandenpaspoort.