Czy mogę zniszczyć niesprzedane zapasy opon?

Co konkretnie musisz zrobić

Co się od Ciebie oczekuje

ESPR zawiera osobną część dotyczącą niszczenia niesprzedanych towarów konsumpcyjnych: artykuły 23 do 26 Rozporządzenia (UE) 2024/1781. Ta część jest niezależna od cyfrowego paszportu produktu, ale dotyczy tego samego zasobu opon, które mogą pozostać w magazynie w wyniku ponownej sprzedaży lub braku sprzedaży. Dla przedsiębiorstwa zatrudniającego od 10 do 100 pracowników — importera, hurtownika lub zarządcy floty posiadającego własny magazyn — warto wiedzieć, do czego zmierzają te artykuły, nawet jeśli nie wszystkie szczegóły dla sektora opon są jeszcze wypełnione.

Ujawnianie danych dotyczących niszczenia

Artykuł 24 ESPR nakłada na określonych uczestników rynku obowiązek raportowania liczby niesprzedanych produktów, które niszczą, i przyczyn tego. Dla importera lub hurtownika oznacza to, że prowadzenie liczby i przyczyn likwidacji nie jest tylko wewnętrzną kwestią księgową, ale czymś, o co można będzie poprosić przejrzysty przegląd w przyszłości. Ci, którzy już teraz prowadzą zarządzanie zapasami, mogą zastanawiać się, czy "likwidacja" i "niszczenie" są wyraźnie oddzielne w ich własnym systemie.

Możliwy zakaz niszczenia dla określonych grup produktów

Artykuł 23 ESPR stanowi podstawę do ustanowienia, dla określonych grup produktów, zakazu niszczenia niesprzedanych towarów konsumpcyjnych poprzez akt delegowany. Obecnie nie ma opublikowanego aktu delegowanego dla opon, który konkretyzowałby taki zakaz. Oznacza to, że ogólny zakaz niszczenia niesprzedanych opon nie wynika bezpośrednio z tekstu ESPR — jest to uprawnienie, które Komisja może realizować, a nie reguła mająca już zastosowanie do opon.

Wyjątki i możliwość zwolnienia

Artykuły 25 i 26 ESPR przewidują wyjątki od ewentualnego zakazu niszczenia, między innymi dla mniejszych przedsiębiorstw i w konkretnych okolicznościach. Dla przedsiębiorstwa o umiarkowanej skali istotne jest, że regulacja nie zakłada jednolitego obowiązku dla wszystkich: wielkość przedsiębiorstwa i charakter sytuacji mogą mieć znaczenie dla pytania, czy ma zastosowanie wyjątek. Konkretne znaczenie tego dla opon nie zostało jeszcze wypełnione.

Gdzie psuje się to w praktyce

Kilka sytuacji powraca w firmach mających do czynienia z niesprzedanymi zapasami opon:

Zapasy są likwidowane bez odnotowania przyczyny. Opony, które nie są już sprzedawalne z powodu zużycia podczas przechowywania, zmian sezonowych w sortymecie lub zbliżającego się terminu ważności, są likwidowane poprzez zwykły strumień odpadów. Rzadko się notuje, czy była to niszczenie, recykling czy coś innego — informacja, która może być istotna później, gdy obowiązki raportowania staną się konkretne.

Przyjmuje się, że "jeszcze bez zakazu" jest równe "nigdy bez zakazu". Ponieważ dla opon nie ma jeszcze opublikowanego aktu delegowanego, czasami przyjmuje się, że niszczenie niesprzedanych zapasów opon pozostaje ostatecznym wolnym wyborem. ESPR pozostawia otwartą właśnie możliwość zakazu dla przyszłych grup produktów.

Strumienie zwrotów i zapasy niesprzedane nie są od siebie odróżniane. Opony wracające od klienta, opony nadmiarowe z powodu zmiany zamówienia i opony, które nigdy nie zostały sprzedane, w praktyce często trafiają do tego samego pojemnika na likwidację — z tą samą dokumentacją lub jej brakiem.

Nie ustala się połączenia z paszportem produktu danej opony. Gdy opona z paszportem jest niszczona, zmienia się status tego paszportu i powiązanych danych — punkt, który dotyczy tego, co możesz zapisać jako własną kopię danych zawartych w paszporcie produktu,, szczególnie gdy opona nigdy nie dotarła do użytkownika końcowego.

Placówki rejestrują likwidację na własny sposób. W firmach z wieloma lokalizacjami niezsprzedane zapasy są administrowane inaczej na każdej lokalizacji, co utrudnia uzyskanie pełnego obrazu na poziomie firmy — coś, co odpowiada pytaniu czy wiele lokalizacji firmy może zarządzać tym samym paszportem produktu.

Co można teraz ustalić

Bez obowiązującego już zakazu ani obowiązku raportowania specjalnie dla opon, praktyczne jest prowadzenie rejestracji pewnych kwestii, aby ewentualne przyszłe obowiązki nie musiały być realizowane z mocą wsteczną:

• Przegląd niezsprzedanych zapasów na okres, z liczbą, typem opony i przyczyną usunięcia (zużycie, wiek, zwrot, nadprodukcja).
• Rozróżnienie w rejestrach własnych między "zniszczonym", "przetworzonym" i "usuniętym gdzie indziej" — nawet jeśli to rozróżnienie nie jest jeszcze prawnie wymagane.
• Stała procedura w organizacji określająca, kto podejmuje decyzje dotyczące usunięcia niezsprzedanych zapasów i na podstawie jakich kryteriów.
• Dowód usunięcia od przetwarzającego (dokument przekazania, dokument ważenia, certyfikat przetwarzania), powiązany z odpowiednią partią opon.
• W lokalizacjach, które zarządzają zapasami niezależnie: wspólny szablon lub format, aby dane na poziomie firmy mogły zostać połączone, gdy stanie się to istotne.
• Adnotacja w paszporcie produktu opon, które zostały zniszczone przed sprzedażą, aby status tego paszportu pozostał prześledzalny.

Ta rejestracja jest teraz przede wszystkim kwestią porządnego zarządzania, a nie obowiązkiem prawnym wynikającym z artykułów 23–26 rozporządzenia ESPR dotyczącego opon. Kto zastanawia się, jak ten temat wpisuje się w szersze podejście do paszportu produktu, może połączyć to z krokami opisanymi w jak krok po kroku można podejść do paszportu produktu dla opon, i z pytaniem co można już teraz robić, podczas gdy zasady nie są jeszcze ostateczne. Gdy Komisja opublikuje akt delegowany dotyczący opon, który konkretnie implementuje artykuł 23 rozporządzenia ESPR, tutaj zostanie uzupełnione, co to oznacza dla niezsprzedanych zapasów.