Wat doe ik met voorraad banden die er al ligt als de regels ingaan?

Nog geen regel, want het besluit voor banden bestaat nog niet

Wat er met voorraad banden gebeurt als de regels ingaan, staat nu nergens beschreven — simpelweg omdat de specifieke regels voor banden er nog niet zijn. De ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) is een kaderverordening: hij bepaalt hoe de Europese Commissie productgroepen aanwijst en hoe eisen tot stand komen, maar legt zelf geen concrete verplichtingen op aan banden. Die verplichtingen komen pas met een apart gedelegeerd besluit voor de productgroep banden, en dat besluit is er nog niet. Zonder die tekst is er ook geen antwoord op wat er met bestaande voorraad gebeurt: elk antwoord daarop zou nu giswerk zijn.

Voor wie dit wel en niet geldt

Deze vraag speelt voor iedereen die banden importeert, verhandelt of in een wagenpark beheert en nu al voorraad aanhoudt of inkoopt. Belangrijk is het onderscheid tussen twee dingen die makkelijk door elkaar lopen. Ten eerste de ESPR zelf (Verordening (EU) 2024/1781): die stelt vast wélk mechanisme wordt gebruikt om productgroepen aan te wijzen en eisen te stellen, via artikel 18 over prioritering en planning. Ten tweede het gedelegeerde besluit voor banden specifiek: dat moet de daadwerkelijke eisen bevatten, inclusief eventuele overgangsbepalingen voor voorraad die al in de handel is. Dat tweede document bestaat nog niet. Voor productgroepen waarvoor wél al een gedelegeerd besluit is gepubliceerd, staat de overgangsregeling in dat besluit zelf — maar dat zegt niets over hoe het besluit voor banden dat straks zal regelen.

Wat wél vaststaat over de datum

Een vaste datum is er niet. Wat wél bekend is: het werkplan van de Commissie voor 2025-2030 onder de ESPR noemt banden als productgroep waarvoor een gedelegeerd besluit wordt verwacht in 2027. Dat is een verwachting in een planningsdocument, geen wet en geen garantie. Pas ná publicatie van dat gedelegeerde besluit ontstaat er een concrete datum waarop verplichtingen ingaan, en pas dan kan er ook iets in die tekst staan over voorraad die op dat moment al in de handel of in het magazijn ligt. Tot die tijd geldt er voor banden geen verplichting tot een digitaal productpaspoort, en dus ook geen regel — positief of negatief — over bestaande voorraad. Zodra het besluit gepubliceerd is, wordt de datum hier bijgewerkt.

Wat dit concreet betekent, in de volgorde die logisch is

Eerst: er is nu geen actie vereist voor de voorraad die er ligt, omdat er nog geen wettelijke verplichting is die daarop van toepassing is. Niemand hoeft nu al een paspoort te maken voor banden die al op de plank liggen. Daarna: het is verstandig om te volgen wanneer het gedelegeerde besluit voor banden wordt gepubliceerd, want dat document zal zelf moeten aangeven hoe het omgaat met producten die op de datum van inwerkingtreding al zijn geproduceerd of in de handel zijn gebracht — dat soort overgangsbepalingen is precies waar zo'n besluit voor bedoeld is. Vervolgens, zodra die tekst er is: nagaan of de voorraad die er dan nog ligt onder een overgangsregeling valt of niet, en of het onderscheid ligt bij de productiedatum, de datum van in de handel brengen, of iets anders. Tot slot: wie nu al voorraadbeheer of inkoopplanning doet, kan er rekening mee houden dat er op enig moment een verplichting bijkomt, zonder dat er al een concrete verplichting is om op te anticiperen. Dat is een praktische afweging, geen juridische — de wetgeving zelf geeft daar nu nog geen basis voor.

Waar dit uit volgt: artikel 1 en artikel 18 van de ESPR

Artikel 1 van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) beschrijft het onderwerp en het toepassingsgebied van de verordening: het is een kaderregeling die de basis legt voor ecologisch ontwerp en productinformatie, maar de concrete eisen per productgroep volgen apart. Artikel 18 beschrijft hoe de Commissie productgroepen prioriteert en een werkplan opstelt voor de gedelegeerde handelingen die de eisen per productgroep vaststellen. Uit deze twee artikelen samen volgt dat de ESPR zelf geen antwoord geeft op vragen over banden specifiek — dat antwoord moet komen uit het nog te publiceren gedelegeerde besluit voor de productgroep banden, dat op basis van artikel 18 wordt voorbereid.

Wat te doen

Voor nu is er niets te ondernemen om aan een specifieke regel over voorraad te voldoen, omdat die regel er nog niet is. Wat wel zinvol is: deze pagina of het werkplan van de Commissie in de gaten houden voor het moment waarop het gedelegeerde besluit voor banden wordt gepubliceerd, en dan de overgangsbepalingen uit die tekst zelf raadplegen. Zodra die publicatie plaatsvindt, wordt deze pagina bijgewerkt met de concrete datum en met wat er dan precies geldt voor voorraad die op dat moment al aanwezig is.

Waar dit op gebaseerd is

De verordening zelf staat op EUR-Lex. Wij verwijzen per bewering; u hoeft ons niet te geloven.

Wat u concreet moet doen

Wat er van u wordt verwacht

De ESPR regelt in artikel 1 dat de verordening ziet op producten die op de markt worden gebracht of in gebruik worden genomen. Artikel 18 geeft aan hoe productgroepen — waaronder banden op termijn — geprioriteerd en gepland worden voor een gedelegeerde handeling. Wat dat concreet betekent voor voorraad die er nu al ligt, staat niet met zoveel woorden in deze artikelen: de gedelegeerde handeling voor banden moet nog gepubliceerd worden, en pas daarin komt te staan vanaf welk moment een productpaspoort verplicht is en hoe daarbij met bestaande voorraad wordt omgegaan. Dat is nadrukkelijk nog niet vastgelegd. Wat er ondertussen wél van een bedrijf verwacht kan worden, is vooral overzicht houden en niet blind vertrouwen op een datum die nog kan verschuiven.

Weten wat er ligt

Voor een bedrijf van 10 tot 100 medewerkers betekent dit in de praktijk: een voorraadadministratie die per batch of partij laat zien wanneer een band is geproduceerd, ingekocht en op de markt gebracht. Zonder dat overzicht is achteraf niet te bepalen welke voorraad onder een oude situatie valt en welke onder nieuwe regels. Dat overzicht is ook de basis om later te kunnen aantonen wanneer een partij al in het verkeer was.

Volgen van de planning uit artikel 18

Artikel 18 beschrijft hoe de Commissie productgroepen prioriteert. Voor een importeur of groothandel betekent dit dat de eigen planning — inkoop, voorraadopbouw, contracten met fabrikanten — met een zekere marge moet worden ingericht. Niet omdat de datum al vaststaat, maar omdat de volgorde en timing van de gedelegeerde handeling voor banden nog kan wijzigen. Wie nu grote voorraden aanlegt zonder daar rekening mee te houden, loopt het risico dat een deel van die voorraad later alsnog onder de nieuwe verplichtingen valt.

Aansluiten bij wat al wel bekend is

Ook al ontbreekt de definitieve datum, de contouren van het productpaspoort (gegevens van de fabrikant, hosting, QR-datadrager) liggen al enigszins vast in de bredere ESPR-systematiek. Een bedrijf kan er voor kiezen om nu al te inventariseren welke gegevens beschikbaar zijn per bandentype, zodat een latere koppeling aan een paspoort geen achterstand oplevert. Wat kan ik nu al doen terwijl de regels nog niet definitief zijn? gaat dieper in op wat daarin praktisch haalbaar is zonder op de zaken vooruit te lopen.

Waar het misgaat in de praktijk

Voorraad zonder productiedatum. Bij veel groothandels is de datum van productie of eerste verhandeling niet consequent vastgelegd. Als achteraf onderscheid gemaakt moet worden tussen "oude" en "nieuwe" voorraad, ontbreekt dan het bewijs.

Aankoop vooruitlopend op een verkeerde datum. Sommige bedrijven leggen nu al grote voorraden aan omdat ze uitgaan van 2027 of 2029 als vaste datum. Beide jaartallen zijn op dit moment een verwachting, geen vaststaand feit. Voorraadbeslissingen die uitsluitend op die verwachting zijn gebaseerd, kunnen achteraf verkeerd uitpakken.

Onduidelijkheid tussen vestigingen. Bij bedrijven met meerdere locaties wordt voorraad soms per vestiging anders geregistreerd, waardoor er geen centraal beeld is van wat waar ligt en sinds wanneer. Dat probleem raakt ook de vraag kunnen meerdere vestigingen van mijn bedrijf hetzelfde productpaspoort beheren, want een centraal paspoortsysteem werkt alleen goed als de onderliggende voorraadgegevens ook centraal kloppen.

Vernietiging van voorraad zonder vastlegging. Voorraad die niet meer verkocht raakt, wordt soms simpelweg afgevoerd zonder dat vastgelegd wordt wanneer en waarom. Dat kan later vragen oproepen, zeker als het gaat om partijen die mogelijk nog onder overgangsregels vielen. De vraag mag ik onverkochte voorraad banden nog vernietigen behandelt dit specifieke punt verder.

Geen koppeling tussen inkoopdossier en verkoopadministratie. Bandenimporteurs die inkoop en verkoop in gescheiden systemen bijhouden, kunnen achteraf moeite hebben om een partij van fabrikant tot eindklant te herleiden. Dat is niet alleen een probleem voor een eventueel paspoort, maar ook al relevant bij vragen over terugroepacties, zoals besproken bij helpt het productpaspoort bij een recall van banden en hoe werkt dat.

Wat u kunt vastleggen

Een overzicht per batch of partij: productiedatum, datum van eerste verhandeling in de EU, leverancier en bestemming.
Inkoopfacturen en paklijsten die de datum van op de markt brengen aantonen, gearchiveerd per partij in plaats van alleen chronologisch.
Een intern document waarin wordt vastgelegd op welke aannames voorraadbeslissingen zijn gebaseerd (bijvoorbeeld: verwachte datum gedelegeerde handeling), zodat achteraf te herleiden is waarom een keuze op een bepaald moment logisch leek.
Afspraken met fabrikanten of leveranciers over welke gegevens zij al kunnen aanleveren, ook al is er nog geen paspoortverplichting — dat voorkomt dat later alles alsnog opgevraagd moet worden.
Een overzicht van vestigingen en hun eigen voorraadregistratie, als opstap naar een centraal systeem.
Documentatie van afgevoerde of vernietigde voorraad: datum, reden, hoeveelheid.

Voor bedrijven die willen weten hoe deze vastlegging past in een breder traject richting het productpaspoort, biedt Hoe pak ik het productpaspoort voor banden stap voor stap aan? een overzicht van de volgorde waarin dit soort voorbereidingen praktisch samenkomen. En wie zich afvraagt of dit label straks überhaupt van toepassing is op de eigen productportefeuille, vindt een eerste oriëntatie bij Geldt het digitaal productpaspoort voor mijn banden?

Dit is geen juridisch advies. Deze pagina geeft algemene informatie over de regelgeving waar dit platform over gaat. Wij kennen uw situatie niet. Bij twijfel over uw eigen geval raadpleegt u een jurist of de bevoegde toezichthouder.

Geschreven met AI op basis van de bronnen hierboven, gecontroleerd door een mens op 2026-08-22. Klopt er iets niet? Laat het weten — correcties krijgen voorrang.