Wat heb ik als wagenparkbeheerder aan het bandenpaspoort?

Eén vaste plek voor de gegevens achter elke band

Het bandenpaspoort geeft de wagenparkbeheerder één vaste, digitale plek waar de gegevens over een band terug te vinden zijn, in plaats van losse datasheets, e-mails en pdf's die per leverancier verschillen. De QR-code op de band verwijst naar een paspoort dat door de fabrikant of importeur is samengesteld en dat gedurende de levensduur van de band bereikbaar blijft. Voor een wagenparkbeheerder die tientallen tot duizenden banden beheert, betekent dat minder zoekwerk: de informatie zit vast aan het product zelf, niet aan een los document dat kan zoekraken bij een wisseling van garage, leasemaatschappij of bandenleverancier.

Voor welke banden en voor welk gebruik dit is bedoeld

Het digitale productpaspoort is een verplichting die de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781) oplegt aan de fabrikant of importeur van een product, niet aan de gebruiker ervan. Een wagenparkbeheerder is dus geen partij die het paspoort moet aanmaken of bijhouden; hij is de partij die er gebruik van kán maken zodra de band met paspoort op de markt komt. Welke bandtypes precies onder deze verplichting vallen, wordt per productgroep vastgelegd in een gedelegeerde handeling — die aanwijzing voor banden is er nog niet. Tot die tijd bestaat er voor banden geen wettelijke paspoortplicht en dus ook geen paspoort om te raadplegen. Wat wél al vaststaat, is de vorm die het paspoort zal krijgen zodra de verplichting ingaat: artikel 9 van de ESPR beschrijft dat het paspoort een productspecifieke gegevensset is die via een data drager elektronisch te raadplegen is, met een uniek identificatienummer en met toegangsrechten die per type gebruiker kunnen verschillen.

Er is nog geen vaste datum, wel een vaste voorbereidingsroute

Er is nog geen definitieve datum waarop het bandenpaspoort verplicht wordt. De Europese Commissie werkt dit uit per productgroep in een gedelegeerde handeling, en voor banden staat die volgens het ESPR-werkplan 2025-2030 gepland voor 2027; de daadwerkelijke ingangsdatum voor de verplichting ligt naar verwachting rond 2029, maar dat is een inschatting op basis van de gebruikelijke termijn tussen publicatie van een gedelegeerde handeling en de datum waarop die van toepassing wordt, geen vaststaand feit. Zodra de handeling gepubliceerd is, verschijnt de exacte datum hier. Tot die tijd verandert er voor het beheer van een bestaand wagenpark niets: banden die nu worden ingekocht, hoeven geen paspoort te hebben, en er is ook geen actie vereist om alvast gegevens te verzamelen die het toekomstige paspoort zal bevatten.

Wat dit concreet oplevert, in de volgorde waarin het langskomt

Op het moment dat de verplichting ingaat, verandert er iets in vier fasen van bandenbeheer. Bij de inkoop van nieuwe banden geeft het paspoort de mogelijkheid om vóór de aanschaf gegevens te raadplegen die nu vaak via losse aanvragen bij de leverancier moeten worden opgevraagd — denk aan technische en duurzaamheidskenmerken van het product, voor zover die onder het paspoort vallen. Bij het vergelijken van leveranciers biedt het webportaal uit artikel 14 van de ESPR een extra ingang: dit is een door de Commissie beheerd, publiek toegankelijk portaal met zoekfunctionaliteit over de aangesloten productpaspoorten heen, waarmee gegevens van verschillende producten naast elkaar te raadplegen zijn zonder dat daarvoor bij elke leverancier apart iets hoeft te worden opgevraagd. Tijdens het gebruik van de band, bijvoorbeeld bij onderhoud, wisseling van locatie in het wagenpark of overdracht aan een andere beheerder, blijft het paspoort gekoppeld aan de band zelf via de QR-code, zodat de gegevens niet verloren gaan wanneer administratie van eigenaar wisselt. Aan het einde van de levensduur, bij afvoer of recycling van de band, is het paspoort de plek waar informatie staat die relevant is voor verantwoorde verwerking, zodat die stap niet afhankelijk is van wat een individuele garage of afvalverwerker toevallig heeft bijgehouden.

Waar dit uit volgt: artikel 9 en artikel 14 van de ESPR

Deze mogelijkheden volgen rechtstreeks uit twee bepalingen van de ESPR (Verordening (EU) 2024/1781). Artikel 9 legt vast wat een digitaal productpaspoort is: een gestructureerde, productspecifieke gegevensset, gekoppeld aan een uniek identificatienummer, elektronisch raadpleegbaar via een data drager, met gedifferentieerde toegangsrechten voor verschillende typen gebruikers. Artikel 14 regelt het webportaal: een door de Commissie ingericht, publiek toegankelijk punt waarmee gegevens uit de aangesloten paspoorten doorzoekbaar zijn. Samen bepalen deze artikelen de vorm van het paspoort en de manier waarop een partij als een wagenparkbeheerder er straks bij kan — los van de vraag welke productgroepen, waaronder mogelijk banden, via een gedelegeerde handeling daadwerkelijk onder de verplichting komen te vallen.

Wat nu te doen

Voor het beheer van een bestaand wagenpark is op dit moment geen actie nodig: de verplichting geldt nog niet en de exacte datum staat niet vast. Wie het onderwerp wil volgen, kan het beste letten op publicatie van de gedelegeerde handeling voor banden onder de ESPR; zodra die verschijnt, wordt op deze pagina de concrete ingangsdatum vermeld. Voor fabrikanten en importeurs die alvast willen voorsorteren op het samenstellen en hosten van het paspoort, is dat het moment om de eigen productgegevens op orde te brengen.