Jakie dane znajdują się w cyfrowym paszporcie produktu dla opon?
Ogólne kategorie informacji, lista specyficzna dla opon zostanie uzupełniona
Paszport produktu opony będzie zawierać dane dotyczące trwałości, materiałów, pochodzenia i wpływu na środowisko dla tego konkretnego typu opony — jednak dokładna lista pól dla opon nie jest jeszcze ustalona. ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781) opisuje w artykułach 5–7, jakie rodzaje informacji może zawierać cyfrowy paszport produktu: dane dotyczące trwałości i okresu użytkowania, możliwości naprawy, składu materiałowego, obecności substancji budzących obawy, ponownego wykorzystania materiału, zużycia energii i zasobów oraz przewidywanego wpływu produktu na środowisko i klimat. Które z tych kategorii będą obowiązkowe dla opon i w jakim stopniu szczegółowości, ustalone będą w akcie delegowanym specyficznym dla produktu. Dopóki takiego aktu nie będzie, wiadomo, z jakich elementów będzie składać się paszport, ale nie dokładnie, jakie dane musi zawierać opona.
Do jakich rodzajów opon i jakich danych to się stosuje
Ten tekst dotyczy przyszłego paszportu produktu dla opon przewidzianego w ramach ESPR, a nie danych z etykiety opon, które są już obowiązkowe (takich jak efektywność paliwowa, przyczepność na mokrej nawierzchni i emisja hałasu zgodnie z obowiązującą etykietą UE dla opon). Te dwa systemy są niezależne od siebie: etykieta oponowa już istnieje i nie zmieni się automatycznie z powodu paszportu produktu. Paszport produktu pojawi się dodatkowo jako cyfrowa warstwa z informacjami uzupełniającymi dostępnymi za pośrednictwem kodu QR lub podobnego nośnika danych. Będzie się to stosować do opon wprowadzanych na rynek UE, niezależnie od miejsca ich produkcji — jednak ten szczegół (które dokładnie typy opon wchodzą w zakres, czy będą wyjątki dla np. opon odrestaurowanych lub używanych) ulegnie sprecyzowaniu dopiero po opublikowaniu aktu delegowanego dla opon. W przypadku danych, które nie będą zawarte w tym akcie, obowiązek ogólny wynikający z ESPR nie stosuje się automatycznie; artykuł 10 ESPR stanowi bowiem, że zawartość paszportu jest taka, jaką określa zastosowany akt delegowany, ni mniej, ni więcej.
Brak stałej daty, ale stały porządek
Nie ma jeszcze daty, od której paszport produktu dla opon będzie obowiązkowy. Zgodnie z planem działania ESPR na lata 2025–2030 akt delegowany dla opon oczekiwany jest w 2027 roku; dopiero po opublikowaniu tego aktu będzie wiadomo, od kiedy obowiązek wchodzi w życie i jakie dane muszą się w nim znaleźć. Do tego czasu dla opon nic się nie zmienia: obowiązująca etykieta opon pozostaje w mocy, i nie ma ustawowego obowiązku prowadzenia cyfrowego paszportu. Gdy tylko akt delegowany zostanie opublikowany, ta strona zostanie zaktualizowana o konkretną datę i konkretną listę danych.
Co importer lub hurtownik może już teraz z tym zrobić
Jeśli teraz już importujesz lub handlujesz oponami, najlepiej jest zacząć od uporządkowania danych, które z dużym prawdopodobieństwem pojawią się w przyszłym paszporcie, ponieważ bezpośrednio odnoszą się do kategorii określonych w artykułach 5–7 ESPR: skład materiałowy mieszanki gumowej i warstw wzmacniających, pochodzenie surowców, obecność substancji uznawanych za budzące obawy zgodnie z REACH lub podobnym ustawodawstwem, oraz dane dotyczące zdatności do recyklingu na koniec okresu użytkowania. Ponadto praktyczne jest teraz już inventaryzowanie, które z tych danych są już dostępne u producenta lub importera, a które jeszcze trzeba uzyskać — zaoszczędzi to czas, gdy znana będzie ostateczna lista. Nie ma sensu już teraz zlecać opracowanie paszportu dla opon, ponieważ zawartość będzie ustalona dopiero po publikacji aktu delegowanego; sensowne jest natomiast systematyczne prowadzenie podstawowych danych źródłowych (specyfikacje materiałów, raporty z badań, certyfikaty), aby były one bezpośrednio dostępne podczas opracowywania paszportu. Ci, którzy pracują za pośrednictwem tyrepas.eu, nie muszą sami tego opracowywać: platforma opracowuje paszport, gdy tylko dane zostaną dostarczone, hostuje go przez ustalony okres i dostarcza nośnik danych QR — jednak dane źródłowe muszą najpierw pochodzić od producenta lub importera.
Pochodzenie: artykuły 5–7 i artykuł 10 ESPR
Podstawą tej klasyfikacji jest ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781). Artykuły 5–7 opisują wymogi projektowania ekologicznego oraz związane z nimi wymogi dotyczące wydajności i informacji, które UE może narzucić dla każdej grupy produktów — weź pod uwagę trwałość, możliwość naprawy, wykorzystanie materiałów i wpływ na środowisko. Artykuł 10 reguluje następnie w szczególności cyfrowy paszport produktu: określa, że zawartość, struktura i dostępność paszportu dla każdej grupy produktów zostaną opracowane za pośrednictwem aktu delegowanego, a dane zawarte w nim muszą być zgodne z wymogami określonymi w artykułach 5–7. Dla opon taki akt delegowany jeszcze nie istnieje, co oznacza, że dokładna lista danych dla tej grupy produktów jest wciąż ustalana.
Co robić teraz
Dla tych, którzy już pracują z oponami, rozsądne jest systematyczne gromadzenie danych materiałowych, informacji o pochodzeniu i dokumentacji dotyczącej substancji budzących obawy, aby dane te były gotowe, gdy akt delegowany dla opon zostanie opublikowany; oficjalna publikacja za pośrednictwem planu działań UE i Dziennika Urzędowego pozostaje przy tym źródłem, które należy monitorować w celu określenia ostatecznej daty i listy danych.
Na czym się to opiera
- Rozporządzenie (UE) 2024/1781 (ESPR), artykuł 10 (wymagania dotyczące cyfrowego paszportu produktu)
- Rozporządzenie (UE) 2024/1781 (ESPR), artykuły 5–7 (wymogi dotyczące projektowania ekologicznego, wymogi dotyczące wydajności i informacji)
Samo rozporządzenie dostępne jest na EUR-Lex. Powołujemy się dla każdego stwierdzenia; nie musisz nam wierzyć.
Co konkretnie musisz zrobić
Sam ESPR nie zawiera gotowej listy pól dla cyfrowego karty produktu opon. Artykuł 7 ESPR (rozporządzenie (UE) 2024/1781) opisuje, jakie kategorie wymogów informacyjnych mogą być narzucone, a artykuł 10 ESPR opisuje, w jaki sposób informacje te trafiają do cyfrowej karty produktu. Konkretna lista pól dotyczących opon — jaka wartość, w jakiej jednostce, mierzona zgodnie z jaką metodą — pojawi się w delegowanym akcie dotyczącym opon, który w tej chwili jeszcze nie istnieje. To, co następuje poniżej, jest zatem opisem kategorii, które należy oczekiwać na podstawie struktury ESPR, a nie listy ostatecznej.
Co się od Ciebie oczekuje
Ustanowienie identyfikacji produktu
Karta produktu musi umożliwić jednoznaczną identyfikowalność produktu: marka, typ, kod produkcji lub porównywalna identyfikacja oraz nazwa producenta lub importera odpowiedzialnego za dane. Dla firmy zatrudniającej od 10 do 100 pracowników oznacza to w praktyce, że dane, które obecnie znajdują się rozrzucone w systemach ERP, fakturach i opakowaniach, muszą być dostarczone w jednym centralnym miejscu w spójny sposób — w przeciwnym razie powstanie wiele kart dla tego samego typu opony.
Uwzględnienie danych dotyczących osiągów
Artykuł 5 ESPR wymienia wymogi dotyczące osiągów jako istotę ekologicznego projektowania, a dla opon są to właściwości, które już teraz znajdują się na etykiecie opony: opór toczenia, przyczepność na mokrej nawierzchni i hałas toczenia. Sposób, w jaki klasa oporu toczenia opony jest określana, sposób, w jaki przyczepność na mokrej nawierzchni jest ustalana, i sposób, w jaki hałas toczenia w decybelach jest rejestrowany, to wartości, które są już mierzone dla etykiety i które przewiduje się, że pojawią się w karcie. Dla importera oznacza to przede wszystkim kwestię przeniesienia danych — jeśli istnieją pochodzące z nich raporty z badań.
Zgłoszenie składu materiałowego
Artykuł 7 ESPR wymienia skład materiałowy i pochodzenie surowców jako kategorię informacyjną wspierającą ekologiczne projektowanie. W przypadku opon jest oczywiste, że doprowadzi to do danych dotyczących składu gumy i dotyczących udziału gumy poddanej recyklingowi. Dotyczy to innej części organizacji niż dane dotyczące osiągów: nie działu testów, ale działu zakupów i planowania produkcji, które często nie są jeszcze przyzwyczajone do dokumentowania tego rodzaju danych dla każdej partii lub każdego typu.
Dodanie informacji dotyczącej napraw, konserwacji i końca okresu eksploatacji
ESPR wymienia w artykule 7 również informacje istotne dla napraw, konserwacji i fazy po użyciu — w przypadku opon można myśleć o informacjach dotyczących przetwarzania, recyklingu lub ponownego użycia. Dla zarządzających flotą i sprzedawców hurtowych jest to część karty, która staje się szczególnie istotna przy utylizacji i wymianie, i która obecnie często nie jest dokumentowana wcale.
Utrzymywanie danych w aktualnym stanie
Karta produktu nie jest migawką, którą opracowujesz raz i zostawiasz bez zmian. Jeśli producenci zmienią recepturę, metodę badawczą lub kod produktu, będzie to miało wpływ na dane powiązane z kodem QR. Jak często ma to się zdarzać w praktyce i co dokładnie oznacza "aktualne", zostało wyjaśnione na stronie dotyczącej tego, jak aktualne mają być dane w cyfrowej karcie produktu.
Gdzie psuje się to w praktyce
Pierwsza sytuacja, która często się pojawia: firmy przenoszą wartości z istniejącej etykiety opony jeden do jednego do karty, bez sprawdzenia, czy delegowany akt będzie wymagać innej metody pomiaru lub dodatkowego pola. Etykieta i karta to dwa odrębne przepisy, które się stykają, ale niekoniecznie są identyczne; jak się one do siebie odnoszą, opisano na stronie dotyczącej etykiety opony i cyfrowej karty produktu.
Druga sytuacja: skład gumy jest dostarczany przez producenta w formacie, który nie jest zgodny z tym, co karta będzie wymagać — na przykład ogólna specyfikacja produktu zamiast liczby dla każdej kategorii surowca. Dzieje się tak szczególnie w przypadku firm importujących opony od wielu producentów lub marek i nie standaryzujących dostarczonej dokumentacji.
Trzecia sytuacja: dane, które słusznie uważa się za poufne biznesowo — takie jak dokładne proporcje receptur — są bezmyślnie umieszczane w paszporcie, podczas gdy istnieje rozróżnienie między tym, co staje się publicznie widoczne, a tym, co jest dostępne tylko dla określonych stron. To rozróżnienie jest opracowywane na stronach poświęconych kto może przeglądać które dane z paszportu produktu i dotyczących ujawnianiu poufnych biznesowych danych dotyczących opon.
Czwarta sytuacja: opony sezonowe (opony zimowe, opony całoroczne) są traktowane z tym samym zestawem danych co opony letnie, podczas gdy istnieją specyficzne cechy, które mogą być osobno istotne. To, co na ten temat należy powiedzieć, znajduje się na stronie poświęconej oponom sezonowym i specyfikacjom.
Piąta sytuacja: błąd w danych zostaje odkryty dopiero po publikacji, a przedsiębiorstwo nie wie, czy i jak można to poprawić. Dotyczy to szczególnie przedsiębiorstw, które traktują paszport jako dokument statyczny zamiast jako coś, co musi być zarządzane przez cały cykl życia produktu; zobacz stronę poświęconą modyfikowaniu danych po publikacji.
Co można teraz ustalić
- Przegląd dla każdego typu opony istniejących raportów badawczych (opór toczenia, przyczepność na mokrym, hałas) i od kogo zostały otrzymane.
- Stała struktura szablonu dla składu gumy i udziału materiału poddawanego recyklingowi, aby dostawy różnych producentów były porównywalne.
- Wewnętrzny punkt kontaktowy do zarządzania danymi, z ustalonym podziałem odpowiedzialności za aktualizowanie danych w przypadku zmian.
- Klasyfikacja danych uważanych za poufne biznesowo, ustalona przed publikacją, a nie po niej.
- Rejestr dla każdego kodu produktu zawierający dokumenty źródłowe (oświadczenia dostawców, certyfikaty badawcze, specyfikacje materiałów), na których podstawie opracowano paszport, aby dana mogła być prześledzona do źródła w przypadku kontroli lub korekty.
To nie jest porrada prawna. Ta strona zawiera ogólne informacje na temat rozporządzenia, na którym opiera się ta platforma. Nie znamy Twojej sytuacji. W razie wątpliwości dotyczących Twojego konkretnego przypadku konsultuj się z prawnikiem lub właściwym organem nadzoru.
Napisane przy użyciu AI na podstawie powyższych źródeł, sprawdzone przez człowieka na 2026-08-22. Coś nie gra? Daj nam znać — korekty mają priorytet.