ισχύουν διαφορετικοί κανόνες για το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος σε άλλες χώρες της ΕΕ

Όχι, το ESPR ισχύει παντού στην ΕΕ με τον ίδιο τρόπο

Η υποχρέωση σχετικά με το ψηφιακό διαβατήριο προϊόντος προέρχεται από έναν ευρωπαϊκό κανονισμό, και ένας κανονισμός εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη μέλη άμεσα και ταυτόσημα. Δεν υπάρχει λοιπόν περιθώριο για ένα κράτος μέλος να δημιουργήσει δική του έκδοση, πιο αυστηρή ή χαλαρή. Αυτό που ισχύει στην Ολλανδία για έναν εισαγωγέα ελαστικών, ισχύει με την ίδια μορφή και για έναν εισαγωγέα ελαστικών στη Γερμανία, Πολωνία ή Ισπανία. Αυτή είναι ακριβώς και η διαφορά μεταξύ ενός ευρωπαϊκού κανονισμού και μιας ευρωπαϊκής οδηγίας: μια οδηγία πρέπει πρώτα να μεταφερθεί στο εθνικό δίκαιο, και εκεί τα κράτη μέλη μπορούν πράγματι να κάνουν δικές τους επιλογές. Το ESPR δεν είναι οδηγία αλλά κανονισμός, και αυτό κάνει τη διαφορά ανάμεσα στο "το ίδιο σε κάθε χώρα της ΕΕ" και "ελαφρώς διαφορετικό ανά χώρα".

Για ποιον ισχύει και πού βρίσκεται το λεπτό σημείο

Αυτή η ισότητα ισχύει για την ουσία της υποχρέωσης: ποιος εμπίπτει στον κανονισμό, ποιες ομάδες προϊόντων εμπίπτουν μόλις καθοριστούν μέσω μιας εξουσιοδοτημένης πράξης, και τι πρέπει να περιέχει ελάχιστον ένα διαβατήριο προϊόντος. Αυτό προκύπτει από το πεδίο εφαρμογής και τους ορισμούς στο άρθρο 1 και στο άρθρο 2 του ESPR (Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1781), και το κείμενο είναι ίδιο σε κάθε κράτος μέλος. Όπου γίνεται πιο περίπλοκο, είναι στην εφαρμογή. Οι κανονισμοί εφαρμόζονται από τις εθνικές αρχές εποπτείας της αγοράς, και ο τρόπος με τον οποίο μια αρχή ελέγχει, θέτει προτεραιότητες ή ενεργεί, είναι εθνικό ζήτημα. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο κανόνας διαφέρει, αλλά ότι η πρακτική του ελέγχου μπορεί να είναι ελαφρώς διαφορετική σε ένα κράτος μέλος από ό,τι σε ένα άλλο. Όσον αφορά το ερώτημα αν το διαβατήριο προϊόντος εφαρμόζεται καθόλου στα ελαστικά, είναι άλλωστε ένα ξεχωριστό βήμα: καθορίζεται ανά ομάδα προϊόντων, όπως περιγράφεται στη σελίδα ισχύει το ψηφιακό πιστοποιητικό προϊόντος για τα ελαστικά μου.

Σημαντικό επίσης να διακρίνουμε: αυτή η ισότητα αφορά την ίδια την υποχρέωση ESPR, όχι τα πάντα που σχετίζονται με τα ελαστικά. Τα εθνικά καθεστώτα σε άλλους τομείς — σκεφτείτε τις διαδικασίες τελωνείου, τη διοίκηση ΦΠΑ, ή συγκεκριμένες πρακτικές εφαρμογής κατά την εισαγωγή — μπορούν πράγματι να διαφέρουν ανά χώρα. Όποιος θέλει να μάθει περισσότερα γι' αυτό, θα βρει πληροφορίες στη σελίδα σχετικά με το διαβατήριο προϊόντος και τελωνείο ή ΦΠΑ κατά την εισαγωγή. Η υποχρέωση ESPR καθ' αυτή είναι όμως ενιαία· το περιβάλλον γύρω της είναι αυτό που μπορεί να διαφέρει ανά χώρα.

Κανένα σταθερό καθεστώς ημερομηνίας, αλλά σταθερή δομή

Δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη εξουσιοδοτημένη πράξη που καθορίζει ειδικά για τα ελαστικά από πότε το διαβατήριο προϊόντος είναι υποχρεωτικό. Το σχέδιο δράσης ESPR 2025-2030 αναφέρει το 2027 ως αναμενόμενη περίοδο για εκείνη την εξουσιοδοτημένη πράξη, αλλά είναι ένα σχέδιο, όχι μια δεδομένη ημερομηνία. Μόλις υπάρξει η πράξη, θα ισχύει — ακριβώς όπως και ο κανονισμός αυτός — σε όλα τα κράτη μέλη ταυτόχρονα και με τον ίδιο τρόπο. Δεν υπάρχει λοιπόν κίνδυνος ότι ένα κράτος μέλος θα υποχρεωθεί νωρίτερα από το άλλο: η ημερομηνία έναρξης ισχύος καθορίζεται στην ίδια την πράξη και είναι η ίδια για ολόκληρη την ΕΕ. Ότι το περιεχόμενο μιας τέτοιας εξουσιοδοτημένης πράξης επεξεργάζεται ανά ομάδα προϊόντων, ορίζεται στο άρθρο 4 και στο άρθρο 8 του ESPR, και ο τρόπος με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέτει προτεραιότητες στις ομάδες προϊόντων, προκύπτει από το άρθρο 18. Μέχρι να υπάρξει η πράξη, δεν αλλάζει λοιπόν τίποτα στην ίδια την υποχρέωση — αυτή πρέπει ακόμη να καθοριστεί — αλλά οι βασικοί κανόνες σχετικά με το ποιος είναι υπεύθυνος για τι, είναι ήδη σταθεροί στον κανονισμό.

Τι σημαίνει αυτό στην πράξη για μια εταιρεία ελαστικών

Για μια εταιρεία που εισάγει, εμπορεύεται ή πωλεί ελαστικά με δικό της εμπορικό σήμα, η πρακτική συνέπεια είναι ότι δεν χρειάζεται να δημιουργηθεί ένα ξεχωριστό δοσιέ ανά χώρα μόλις ισχύσει η υποχρέωση. Ένα διαβατήριο προϊόντος, συναρμολογημένο σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις, είναι αρκετό κατ' αρχήν σε όλη την ΕΕ. Όποιος αναρωτιέται ποιο είναι το δικό του ρόλο, θα μπορούσε να το ξεκαθαρίσει καλύτερα με αυτή τη σειρά: πρώτα να ελέγξει αν ο δικός του ρόλος είναι αυτός του κατασκευαστή ή του εισαγωγέα, όπως περιγράφεται στη σελίδα είμαι εισαγωγέας ή κατασκευαστής σύμφωνα με το ESPR, διότι αυτός ο ρόλος καθορίζει ποιος πρέπει να συνθέσει το διαβατήριο. Στη συνέχεια, είναι σχετικό εάν η πώληση γίνεται μέσω δικής επωνυμίας, μέσω διανομέα ή μέσω ηλεκτρονικής αγοράς — για καθεμία από αυτές τις καταστάσεις ισχύουν διαφορετικές εστιάσεις, παρόλο που ο υποκείμενος ευρωπαϊκός κανόνας είναι ίδιος σε κάθε χώρα στην οποία πωλείται. Επειδή η εφαρμογή είναι εθνική, μπορεί να αξίζει να παρακολουθήσετε τον τρόπο με τον οποίο η δική σας εθνική αρχή εποπτείας αντιμετωπίζει αυτό το θέμα, αλλά αυτό δεν αλλάζει το τι πρέπει να περιέχει ουσιαστικά το διαβατήριο προϊόντος.

Από όπου προκύπτει αυτό: άρθρο 1, 2, 4, 8 και 18

Το ότι η ESPR είναι κανονισμός και επομένως λειτουργεί άμεσα και ομοιόμορφα σε κάθε κράτος μέλος προκύπτει από τη φύση του κανονιστικού μέσου και από το πεδίο εφαρμογής στο άρθρο 1 και τους ορισμούς στο άρθρο 2 του Κανονισμού (ΕΕ) 2024/1781. Η εξουσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να καθορίζει για κάθε ομάδα προϊόντων εξουσιοδοτημένες πράξεις και το τι πρέπει να ρυθμίζουν αυτές οι πράξεις αναφέρεται στο άρθρο 4 και άρθρο 8. Ο τρόπος με τον οποίο οι ομάδες προϊόντων όπως οι ελαστικά περιλαμβάνονται στο χρονοδιάγραμμα περιγράφεται στο άρθρο 18. Κανένα από αυτά τα άρθρα δεν αφήνει περιθώριο για ένα κράτος μέλος να εφαρμόσει τη δική του διαφορετική εκδοχή της υποχρέωσης.

Όποιος τώρα θέλει να προετοιμαστεί για το τι πρέπει να γίνει μόλις υπάρχει η εξουσιοδοτημένη πράξη για ελαστικά, θα πρέπει να ξεκινήσει διευκρινίζοντας τον δικό του ρόλο στην αλυσίδα — ως εισαγωγέας, ως διανομέας ή ως πωλητής με δική επωνυμία — διότι αυτός ο ρόλος θα καθορίσει στη συνέχεια ποιος θα παρέχει το διαβατήριο σε κάθε κράτος μέλος της ΕΕ στο οποίο πωλείται.