czy obowiązują inne zasady dla karty produktu w innych krajach UE

Nie, ESPR obowiązuje wszędzie w UE w taki sam sposób

Obowiązek dotyczący cyfrowego paszportu produktu pochodzi z europejskiego rozporządzenia, a rozporządzenie obowiązuje we wszystkich państwach członkowskich bezpośrednio i identycznie. Nie ma więc miejsca na to, aby państwo członkowskie stworzyło swoją własną wersję, bardziej surową lub łagodniejszą. To, co obowiązuje w Holandii dla importera opon, obowiązuje w tej samej formie dla importera opon w Niemczech, Polsce lub Hiszpanii. To jest również od razu różnica w stosunku do europejskiej dyrektywy: dyrektywa musi najpierw zostać wdrożona w prawie krajowym, a następnie państwa członkowskie mogą dokonać własnych wyborów. ESPR nie jest dyrektywą, lecz rozporządzeniem, i to stanowi różnicę między "w każdym kraju UE tak samo" i "w każdym kraju trochę inaczej".

Dla kogo to obowiązuje i gdzie istnieją niuanse

Ta równość dotyczy istoty obowiązku: kto podlega rozporządzeniu, które grupy produktów podlegają obowiązkowi po ustaleniu tego w drodze aktu delegowanego, oraz co paszport produktu musi zawierać minimum. Wynika to z zakresu stosowania i definicji zawartych w artykule 1 i artykule 2 ESPR (Rozporządzenie (UE) 2024/1781), a tekst ten jest w każdym państwie członkowskim taki sam. Tam, gdzie sprawa staje się bardziej zniuansowana, jest wdrażanie. Rozporządzenia są egzekwowane przez krajowe organy nadzoru rynku, a sposób, w jaki organ nadzoru kontroluje, przydzielał priorytety lub podejmuje działania, jest sprawą krajową. To nie oznacza, że reguła się różni, ale oznacza, że praktyka kontroli w jednym państwie członkowskim może wyglądać inaczej niż w innym. W kwestii tego, czy paszport produktu w ogóle ma zastosowanie do opon, jest to zresztą jeszcze oddzielny krok: ustala się go na podstawie grupy produktów, tak jak opisano na stronie czy digitalne paszporty produktów dotyczą moich opon.

Ważne jest również rozróżnienie: ta równość dotyczy samego obowiązku wynikającego z ESPR, a nie wszystkiego, co ma związek z oponami. Przepisy krajowe w innych dziedzinach — takie jak procedury celne, administracja VAT lub określone praktyki egzekwowania przy imporcie — mogą się różnić w zależności od kraju. Kto chce wiedzieć więcej, znajdzie tło na stronie dotyczącej paszportu produktu i ceł lub VAT przy imporcie. Sam obowiązek wynikający z ESPR jest jednak jednolity; to otoczenie wokół niego może różnić się w zależności od kraju.

Jeszcze brak ustalonej daty, ale ustalona struktura

Nie opublikowano jeszcze aktu delegowanego, który w szczególności dla opon określałby, od kiedy paszport produktu jest obowiązkowy. Plan pracy ESPR na lata 2025–2030 wymienia 2027 jako oczekiwany okres na ten akt delegowany, ale to jest planowanie, nie ustalona data. Gdy tylko akt będzie dostępny, będzie obowiązkowy — podobnie jak samo rozporządzenie — we wszystkich państwach członkowskich jednocześnie i w taki sam sposób. Nie ma więc ryzyka, że jedno państwo członkowskie będzie zobowiązane wcześniej niż inne: data wejścia w życie jest ustalona w samym akcie i jest taka sama dla całej UE. Fakt, że zawartość takiego aktu delegowanego jest opracowywana dla każdej grupy produktów, opisano w artykule 4 i artykule 8 ESPR, a sposób, w jaki Komisja Europejska przydziela priorytety grupom produktów, wynika z artykułu 18. Do czasu opublikowania aktu nic się nie zmienia w samym obowiązku — który jeszcze musi być ustalony — ale podstawowe zasady dotyczące tego, kto jest odpowiedzialny za co, są już ustalone w rozporządzeniu.

Co to oznacza w praktyce dla przedsiębiorstwa zajmującego się oponami

Dla przedsiębiorstwa importującego, sprzedającego lub sprzedającego opony pod własną marką praktycznym skutkiem jest to, że nie trzeba budować osobnego dossier dla każdego kraju po wejściu w życie obowiązku. Jeden paszport produktu, sporządzony zgodnie z wymogami europejskimi, w zasadzie wystarczy wszędzie w UE. Kto zastanawia się, jaką rolę odgrywa w tym procesie, może to najlepiej wyjaśnić sobie w następującej kolejności: najpierw sprawdzić, czy jego rola to rola producenta lub importera, zgodnie z opisem na stronie czy jestem importerem lub producentem zgodnie z ESPR, ponieważ ta rola określa, kto musi zlecić opracowanie paszportu. Następnie istotne jest, czy sprzedaż odbywa się za pośrednictwem własnej marki, za pośrednictwem dystrybutora, czy za pośrednictwem internetowej platformy handlowej — dla każdej z tych sytuacji obowiązują nieco inne akcenty, choć podstawowa reguła europejska jest taka sama w każdym kraju, w którym przeprowadzana jest sprzedaż. Ponieważ egzekwowanie jest na poziomie krajowym, może być warto śledzić, jak krajowy organ nadzoru zajmuje się tą kwestią, ale nie zmienia to tego, jakie są zawartościowe wymogi paszportu produktu.

Wynika to z: artykułu 1, 2, 4, 8 i 18

To, że ESPR jest rozporządzeniem i dlatego działał bezpośrednio i jednakowo w każdym państwie członkowskim, wynika z charakteru samego instrumentu i zakresu zastosowania określonego w artykule 1 oraz definicji w artykule 2 Rozporządzenia (UE) 2024/1781. Kompetencje Komisji Europejskiej do przyjmowania aktów delegowanych dla poszczególnych grup produktów i zawartość tych aktów określone są w artykule 4 i artykule 8. Sposób, w jaki grupy produktów takie jak opony zostają uwzględnione w planie, opisany jest w artykule 18. Żaden z tych artykułów nie pozostawia miejsca dla państwa członkowskiego na prowadzenie własnej, odmiennej wersji obowiązku.

Kto już teraz chce przygotować się do tego, co będzie trzeba zrobić, gdy akt delegowany dotyczący opon będzie dostępny, powinien najlepiej zacząć od jasnego określenia swojej roli w łańcuchu — jako importera, dystrybutora lub sprzedawcy pod własną marką — ponieważ ta rola określi później, kto dostarczy paszport w każdym kraju UE, w którym prowadzona jest sprzedaż.